میتواند. اگر پلیس دلایل معقولی داشته باشد که باور کند داشتن سلاح گرم از سوی یک فرد به صلاح ایمنی نیست، میتواند سلاحها را با حکم بازرسی و توقیف (warrant) توقیف کند، یا بدون حکم، وقتی خطر گرفتن حکم را عملاً ناممکن میکند (ماده ۱۱۷٫۰۴ قانون جزای کانادا، Criminal Code). توقیف همچنین پروانهی سلاح گرم (firearms licence) آن فرد را لغو میکند، و پلیس میتواند ظرف ۳۰ روز از مقام قضایی (justice) بخواهد دستور دهد این اقلام ضبط شوند و داشتن آنها تا پنج سال ممنوع شود (ماده ۱۱۷٫۰۵).
دارندگان پروانه اغلب از سرعت این اتفاق غافلگیر میشوند. یک تماس با پلیس برای درگیری خانگی میتواند همزمان چند روند جداگانه را آغاز کند: توقیف، اتهام کیفری همراه با شرایط وثیقه، لغو پروانه از سوی مسئول ارشد سلاحهای گرم (Chief Firearms Officer) و، بعدها، دستور ممنوعیت (prohibition order). هر کدام قواعد و مهلت خودش را دارد. این صفحه در نقطهی تلاقی حقوق کیفری و حقوق خانواده در انتاریو قرار دارد و این روندها را به ترتیب توضیح میدهد.
قدم به قدم چه پیش میآید؟
| روند | چه کسی آن را آغاز میکند | قاعدهی اصلی | قانون |
|---|---|---|---|
| توقیف برای حفظ ایمنی | پلیس، با حکم مقام قضایی یا، در خطر فوری، بدون حکم | سلاحهای گرم، مهمات، پروانهها و گواهیهای ثبت (registration certificates) را میتوان گرفت؛ پلیس فوراً به مقام قضایی گزارش میدهد | ماده ۱۱۷٫۰۴ قانون جزای کانادا |
| جلسهی تعیین تکلیف (disposition hearing) | پلیس از مقام قضایی درخواست میکند | درخواست ظرف ۳۰ روز؛ اگر داشتن این اقلام به صلاح ایمنی نباشد، ضبط (forfeiture) و ممنوعیت تا ۵ سال | ماده ۱۱۷٫۰۵ |
| بازگرداندن | خودبهخود، یا با دستور | اگر ظرف ۳۰ روز درخواستی ثبت نشود یا چنین یافتهای در کار نباشد، اقلام بازگردانده میشوند؛ مقام قضایی میتواند پروانه را دوباره معتبر کند | ماده ۱۱۷٫۰۶ |
| شرط وثیقه | مقام قضایی در جلسهی رسیدگی به وثیقه (bail hearing) | در جرمی که با خشونت همراه است، شرط منع سلاح باید افزوده شود، مگر اینکه برای ایمنی لازم نباشد | بند ۴٫۱ ماده ۵۱۵ |
| لغو پروانه | مسئول ارشد سلاحهای گرم | لغو ظرف ۲۴ ساعت، اگر دلایل معقولی برای ظن به خشونت خانگی یا تعقیب و مزاحمت (stalking) وجود داشته باشد؛ ارجاع به قاضی ظرف ۳۰ روز از دریافت اخطاریه | مواد ۷۰٫۱، ۷۲ و ۷۴ قانون سلاحهای گرم (Firearms Act) |
| درخواست ممنوعیت | پلیس یا مأمور سلاحهای گرم (firearms officer) | قاضی دادگاه استانی (provincial court judge) میتواند داشتن سلاح را تا ۵ سال ممنوع کند | ماده ۱۱۱ |
| ممنوعیت اضطراری | هر شخصی | قاضی میتواند بدون اطلاع قبلی به طرف مقابل، داشتن سلاح را تا ۳۰ روز ممنوع کند | ماده ۱۱۰٫۱ |
۱. توقیف
بند ۱ ماده ۱۱۷٫۰۴ به مقام قضایی اجازه میدهد حکمی صادر کند برای بازرسی یک ساختمان، محفظه یا مکان به دنبال سلاح، مهمات و اقلام مرتبط، و برای توقیف هر مجوز (authorization)، پروانه یا گواهی ثبت، در صورتی که دلایل معقولی برای این باور وجود داشته باشد که آن فرد این اقلام را در اختیار دارد و داشتن آنها به صلاح ایمنی خود او یا هر شخص دیگری نیست. طبق بند ۲ ماده ۱۱۷٫۰۴، افسر پلیس میتواند بدون حکم بازرسی و توقیف کند، وقتی دلایل لازم برای صدور حکم وجود دارد اما خطر، گرفتن حکم را عملاً ناممکن میکند. در هر دو حالت، افسر باید فوراً به مقام قضایی گزارش دهد (بند ۳ ماده ۱۱۷٫۰۴).
اگر پلیس نتواند در همان لحظه پروانه را تحویل بگیرد، قانون جزا میگوید هر مجوز، پروانه و گواهی ثبتی که آن فرد دارد، از لحظهی توقیف لغو شده است (بند ۴ ماده ۱۱۷٫۰۴). بنابراین نگه داشتن سلاحی که پلیس پیدا نکرده است، خطری جدی است.
۲. مهلت ۳۰ روزه و جلسهی رسیدگی
ظرف ۳۰ روز از توقیف، مأمور انتظامی (peace officer) میتواند از مقام قضایی بخواهد دربارهی سرنوشت اقلام توقیفشده دستور دهد. مقام قضایی تاریخ جلسه را تعیین میکند و دستور ابلاغ اخطاریه را میدهد (بند ۱ ماده ۱۱۷٫۰۵). جلسه میتواند بدون حضور مالک برگزار شود، در همان شرایطی که محاکمه در رسیدگی اختصاری (summary conviction) میتواند بدون حضور متهم برگزار شود (بند ۲ ماده ۱۱۷٫۰۵). اگر مقام قضایی احراز کند که داشتن این اقلام از سوی آن فرد به صلاح ایمنی نیست، باید دستور ضبط یا تعیین تکلیف دیگری برای آنها بدهد، و میتواند داشتن آنها را تا پنج سال ممنوع کند (بند ۴ ماده ۱۱۷٫۰۵). مالک میتواند از این دستور در دادگاه عالی دادگستری انتاریو (Superior Court of Justice) تجدیدنظرخواهی (appeal) کند (بند ۷ ماده ۱۱۷٫۰۵).
اگر ظرف این ۳۰ روز درخواستی ثبت نشود، یا مقام قضایی به چنین نتیجهای نرسد، اقلام باید بازگردانده شوند، و مقام قضایی میتواند لغو پروانه را بیاثر کند (ماده ۱۱۷٫۰۶).
۳. شرایط وثیقه
اگر اتهامی مطرح شود و متهم در جلسهی رسیدگی به وثیقه آزاد شود، مقام قضایی باید برای هر جرمی که در آن خشونت به کار رفته، به آن تهدید شده یا برای آن اقدام شده است، شرطی بگذارد که داشتن سلاح گرم، کمان زنبورکی (crossbow)، سلاحهای ممنوع و محدود، مهمات و اقلام مشابه را منع کند، مگر اینکه این شرط برای ایمنی لازم نباشد (بند ۴٫۱(a) ماده ۵۱۵). دستور باید مشخص کند این اقلام و پروانهها چگونه تحویل داده یا نگهداری شوند (بند ۴٫۱۱ ماده ۵۱۵)، و اگر مقام قضایی این شرط را نگذارد، دلایلش در صورتجلسه ثبت میشود (بند ۴٫۱۲ ماده ۵۱۵). این شرط معمولاً همراه با شرط عدم تماس (no-contact condition) میآید؛ صفحهی ما دربارهی تغییر شرط عدم تماس در وثیقه آن جنبه را توضیح میدهد.
۴. پروانه
از زمان اصلاحات سال ۲۰۲۳، قانون سلاحهای گرم مسئول ارشد سلاحهای گرم را موظف میکند که اگر دلایل معقولی برای ظن داشته باشد که دارندهی پروانه ممکن است مرتکب خشونت خانگی یا تعقیب و مزاحمت شده باشد، پروانه را ظرف ۲۴ ساعت لغو کند (ماده ۷۰٫۱). «خشونت خانگی» در این ماده بهطور گسترده تعریف شده است و لازم نیست جرم کیفری باشد؛ آزار جسمی، جنسی، روانی و مالی، تهدید و آزار و اذیت را در بر میگیرد. کسی که مشمول یک دستور حمایتی (protection order) شود، پروانهاش خودبهخود لغو میشود و باید هر سلاح گرمی را ظرف ۲۴ ساعت، یا مدت طولانیتری که مسئول ارشد سلاحهای گرم تعیین کند، به مأمور انتظامی تحویل دهد (ماده ۷۰٫۲).
اخطاریهی لغو پروانه باید دلایل را بیان کند و به دارنده بگوید سلاحهای گرم و اقلام ممنوع را ظرف ۲۴ ساعت تحویل دهد (ماده ۷۲). دارنده میتواند ظرف ۳۰ روز پس از دریافت اخطاریه، یا در مهلت بیشتری که قاضی اجازه دهد، موضوع لغو را به قاضی دادگاه استانی در منطقهای که در آن زندگی میکند ارجاع دهد (ماده ۷۴). قاضی میتواند تصمیم را تأیید کند یا لغو پروانه را باطل کند (ماده ۷۶).
چه عواملی پاسخ را تغییر میدهد؟
- اینکه محکومیت یا معافیت (discharge) در کار باشد یا نه. محکومیت یا معافیت برای جرم قابل پیگرد از طریق کیفرخواست (indictable offence) که با خشونت علیه شریک زندگی (intimate partner)، فرزند یا والد، یا کسی که با آنها زندگی میکند همراه بوده است، ممنوعیت اجباری را به دنبال دارد (بند ۱(a.1) ماده ۱۰۹). برای نخستین جرم از این نوع، داشتن سلاحهای گرم معمولی دستکم تا ۱۰ سال پس از آزادی از حبس (یا پس از محکومیت یا معافیت، اگر حبسی در کار نباشد) ممنوع است، و داشتن سلاحهای گرم ممنوع و محدود (prohibited and restricted) برای همیشه (بند ۲ ماده ۱۰۹). جرم بعدی ممنوعیت مادامالعمر به دنبال دارد (بند ۳ ماده ۱۰۹).
- جرمهای خشونتآمیز دیگر. برای دیگر جرمهایی که با خشونت همراهاند، دادگاه باید صدور ممنوعیت اختیاری (discretionary prohibition) را بررسی کند (بند ۱ ماده ۱۱۰). اگر خشونت علیه شریک زندگی، فرزند یا والد، یا کسی که با آنها زندگی میکند بوده باشد، این دستور ممکن است مادامالعمر باشد (بند ۲٫۱ ماده ۱۱۰).
- تعهد حفظ صلح. دادگاه پیش از صدور تعهد حفظ صلح (peace bond) باید شرط مربوط به سلاح گرم را بررسی کند و، اگر آن را مطلوب بداند، بیفزاید (بند ۳٫۱ ماده ۸۱۰). دستورالعمل دادستانی انتاریو (Crown Prosecution Manual) دربارهی خشونت علیه شریک زندگی میگوید هر وقت چنین پروندهای با تعهد حفظ صلح حلوفصل شود، ممنوعیت سلاح گرم و سلاحهای دیگر باید بررسی شود. صفحهی ما دربارهی تعهد حفظ صلح، معافیت و دیگر نتایج پرونده توضیح میدهد این راهحلها چگونه کار میکنند.
- اینکه چه کس دیگری در منزل زندگی میکند. اگر کسی که با شما زندگی میکند مشمول ممنوعیت باشد، پلیس میتواند درخواست دستوری کند که استفاده و نگهداری سلاح از سوی خود شما را محدود کند تا آن شخص به سلاح دسترسی پیدا نکند (ماده ۱۱۷٫۰۱۱).
- واجد شرایط بودن در آینده. مسئول ارشد سلاحهای گرم هنگام تصمیمگیری دربارهی اینکه کسی میتواند پروانه داشته باشد یا نه، از جمله به خشونت یا رفتار تهدیدآمیز، و دستورهای گذشتهی منع ارتباط با یک شخص یا دوری از یک مکان توجه میکند (بندهای ۲(c) و ۲(d) ماده ۵ قانون سلاحهای گرم).
- دستورهای دادگاه خانواده. قرار منع تعرض (restraining order) دادگاه خانواده دستوری جدا از این روندهای مربوط به سلاح گرم است و در دادگاه دیگری صادر میشود. صفحهی ما دربارهی قرار منع تعرض، تعهد حفظ صلح و شرایط وثیقه اینها را با هم مقایسه میکند.
برای مثال: یک تیرانداز ورزشی پس از تماس با 9-1-1
این یک مثال فرضی است، نه یک موکل واقعی و نه نتیجهای که دفتر گرفته است. فرض کنید یک تیرانداز ورزشیِ دارای پروانه در وان دو تفنگ غیرمحدود (non-restricted) را در گاوصندوقی قفلدار نگه میدارد. پس از یک مشاجره، یکی از همسایهها با 9-1-1 تماس میگیرد. مأموران میآیند، کسی آسیب ندیده است و آن شب اتهامی مطرح نمیشود، اما مأموران از آنچه میشنوند نتیجه میگیرند که نگه داشتن تفنگها از سوی او به صلاح ایمنی نیست. تفنگها و پروانهاش را میبرند و توقیف را به مقام قضایی گزارش میدهند.
ظرف ۳۰ روز، پلیس طبق ماده ۱۱۷٫۰۵ درخواست میدهد. جداگانه، او اخطاریهای از مسئول ارشد سلاحهای گرم دریافت میکند که پروانهاش را طبق ماده ۷۰٫۱ لغو میکند. حالا دو مسیر پیش روی اوست: جلسهی تعیین تکلیف، که در آن میتواند دربارهی حادثه، نحوهی نگهداری سلاحها و سابقهاش مدرک ارائه کند، و مهلتی ۳۰ روزه برای ارجاع لغو پروانه به قاضی طبق ماده ۷۴. اگر مقام قضایی به چنین نتیجهای علیه او نرسد، تفنگها باید بازگردانده شوند و مقام قضایی میتواند پروانه را دوباره معتبر کند (ماده ۱۱۷٫۰۶). اگر مقام قضایی به این نتیجه برسد، ضبط در پی میآید و ممکن است ممنوعیتی تا پنج سال صادر شود.
مردم چه اشتباههایی میکنند؟
- از دست دادن مهلت ۳۰ روزه. ارجاع لغو پروانه باید ظرف ۳۰ روز از اخطاریه انجام شود، مگر اینکه قاضی مهلت را تمدید کند (بند ۲ ماده ۷۴ قانون سلاحهای گرم).
- نگه داشتن اقلامی که پلیس پیدا نکرده است. پروانه از لحظهی توقیف لغو شده است (بند ۴ ماده ۱۱۷٫۰۴)، پس اقلام باقیمانده دیگر تحت پوشش آن نیستند.
- بردن سلاحها به خانهی یکی از بستگان. اگر آن خویشاوند با فردی زندگی کند که مشمول ممنوعیت است، یا این انتقال شرط وثیقه را نقض کند، ممکن است مشکلات تازهای ایجاد شود (ماده ۱۱۷٫۰۱۱، بند ۴٫۱ ماده ۵۱۵).
- تشریفاتی دانستن جلسه. مقام قضایی باید در جلسهی ماده ۱۱۷٫۰۵ همهی مدارک مرتبط را بشنود (بند ۳ ماده ۱۱۷٫۰۵)؛ این فرصت شما برای ارائهی آنهاست.
- پذیرفتن تعهد حفظ صلح بدون خواندن شرط مربوط به سلاح. دادگاه باید افزودن چنین شرطی را بررسی کند (بند ۳٫۱ ماده ۸۱۰).
- صحبت دربارهی حادثه با همسر دیگر. اگر شرط عدم تماس وجود دارد، این تماس جرمی جداگانه است؛ ببینید مجازات نقض شرایط و دستورها.
این هفته چه کارهایی میتوانید بکنید؟
- همهی برگههایی را که گرفتهاید جمع کنید: رسید توقیف، هر حکم، هر اخطاریه از مسئول ارشد سلاحهای گرم، و دستور آزادی (release order) یا تعهدنامه (undertaking).
- تاریخ توقیف و تاریخ دریافت هر اخطاریهی لغو را یادداشت کنید. ممکن است دو مهلت ۳۰ روزهی جداگانه همزمان در جریان باشد.
- فهرستی از همهی سلاحهای گرم، قطعات و جعبههای مهماتی که دارید تهیه کنید و بنویسید هر کدام اکنون کجاست.
- اگر قلمی توقیف نشده است و شما اکنون پروانه ندارید یا مشمول شرط منع سلاح هستید، فوراً دربارهی تحویل قانونی آن مشاوره بگیرید.
- برای جلسه، مدارکی از نگهداری ایمن، آموزش و سابقهی داشتن پروانه جمع کنید.
- اگر با فارسی راحتترید، برای هر جلسهی دادگاه کیفری مترجم شفاهی دادگاه (court interpreter) بخواهید؛ انتاریو در پروندههای کیفری برای هر زبانی که لازم باشد ترجمهی شفاهی فراهم میکند.
- پیش از هر جلسه یا ارجاع، با یک وکیل صحبت کنید.
پرسشهای متداول
آیا پلیس برای توقیف سلاحهای گرم به اتهام نیاز دارد؟
نه. ماده ۱۱۷٫۰۴ اختیاری برای حفظ ایمنی است. ملاک آن این است که آیا داشتن این اقلام از سوی آن فرد به صلاح ایمنی هست یا نه، نه اینکه اتهام کیفری مطرح شده باشد.
آیا همسرم میتواند از دادگاه بخواهد مرا از داشتن سلاح گرم منع کند؟
بله. از سال ۲۰۲۳، هر شخصی میتواند، بدون اطلاع قبلی به شما، از قاضی دادگاه استانی دستور ممنوعیت اضطراری بخواهد که تا ۳۰ روز اعتبار دارد (ماده ۱۱۰٫۱). جلسه میتواند غیرعلنی برگزار شود، و قاضی میتواند دستور دهد اطلاعات مربوط به درخواستکننده محرمانه بماند (ماده ۱۱۰٫۲). سپس قاضی ممکن است برای دستوری طولانیتر، تا پنج سال، جلسهای تعیین کند (مواد ۱۱۰٫۴ و ۱۱۱).
اگر اتهام پس گرفته شود (withdrawn)، سلاحهایم را پس میگیرم؟
نه خودبهخود. توقیف، پروانه و هر درخواست ممنوعیت از اتهام جدا هستند. اینکه اقلام برگردانده شوند یا نه، به جلسهی ماده ۱۱۷٫۰۵، تصمیم دربارهی پروانه و هر دستوری در پروندهی کیفری بستگی دارد.
آیا دستور ممنوعیت بخشی از سابقهی کیفری من است؟
ممنوعیتی که همراه با محکومیت یا معافیت صادر شود، بخشی از مجازات یا معافیت است. دستور ماده ۱۱۱ یا ماده ۱۱۷٫۰۵ دستور دادگاهی بدون محکومیت است. صفحهی ما دربارهی آنچه گواهی سوابق پلیسی (police record check) نشان میدهد توضیح میدهد دستورهای دادگاه در انتاریو چگونه افشا میشوند.
آیا در دوران وثیقه میتوانم به شکار یا میدان تیر بروم؟
نه، اگر دستور آزادیتان داشتن سلاح گرم را منع کرده باشد. این شرط تا پایان پرونده یا تا وقتی دادگاه آن را تغییر دهد اعمال میشود (بند ۴٫۱ ماده ۵۱۵).
چه کسی دربارهی ارجاع پروانهی من تصمیم میگیرد؟
قاضی دادگاه استانی در حوزهی قضایی (territorial division) محل زندگی شما (بند ۱ ماده ۷۴ قانون سلاحهای گرم). قاضی میتواند تصمیم را تأیید کند، دستور صدور پروانه بدهد یا لغو پروانه را باطل کند (ماده ۷۶).
دریافت کمک
پروندههای سلاح گرم پس از تماس با پلیس برای درگیری خانگی همزمان در چند مسیر با مهلتهای جداگانه پیش میروند، و پروندهی کیفری اغلب سرنوشت بقیه را تعیین میکند. صفحهی ما دربارهی جرمهای مربوط به سلاح خود اتهامها را توضیح میدهد، و صفحهی ما دربارهی اتهامهای خشونت خانگی روند پس از اتهامی را که به شریک زندگی مربوط است. دفتر حقوقی گامبریانی (Gambriani Law PC) در پروندههای کیفری و خانواده، به انگلیسی و فارسی، از دفترش در ۵۰۰۰ خیابان یانگ، واحد ۱۹۰۱ (Suite 1901, 5000 Yonge Street) در نورتیورک وکالت میکند.
این صفحه اطلاعات عمومی دربارهی قوانین انتاریو و قوانین فدرال کاناداست، نه مشاورهی حقوقی دربارهی وضعیت شما. اگر در خطر هستید، با 9-1-1 تماس بگیرید.
منابع
صفحههای رسمی که در ۴ اکتبر ۲۰۲۶ خوانده شدند (به انگلیسی):
- قانون جزای کانادا، ماده ۱۱۷٫۰۴: بازرسی و توقیف برای حفظ ایمنی
- قانون جزای کانادا، ماده ۱۱۷٫۰۵: جلسهی تعیین تکلیف
- قانون جزای کانادا، ماده ۱۱۷٫۰۶: بازگرداندن اقلام توقیفشده
- قانون جزای کانادا، ماده ۱۱۷٫۰۱۱: محدود کردن دسترسی
- قانون جزای کانادا، ماده ۵۱۵: شرایط آزادی
- قانون جزای کانادا، ماده ۱۰۹: دستورهای ممنوعیت اجباری
- قانون جزای کانادا، ماده ۱۱۰: دستورهای ممنوعیت اختیاری
- قانون جزای کانادا، ماده ۱۱۰٫۱: دستورهای ممنوعیت اضطراری
- قانون جزای کانادا، ماده ۱۱۰٫۲: حمایت از اطلاعات درخواستکننده
- قانون جزای کانادا، ماده ۱۱۰٫۴: جلسه برای دستور طولانیتر
- قانون جزای کانادا، ماده ۱۱۱: ممنوعیت بر اساس درخواست
- قانون جزای کانادا، ماده ۸۱۰: تعهد حفظ صلح
- قانون سلاحهای گرم، ماده ۵: واجد شرایط بودن
- قانون سلاحهای گرم، ماده ۷۰٫۱: لغو پروانه به دلیل خشونت خانگی
- قانون سلاحهای گرم، ماده ۷۰٫۲: لغو پروانه به دلیل دستور حمایتی
- قانون سلاحهای گرم، ماده ۷۲: اخطاریهی لغو پروانه
- قانون سلاحهای گرم، ماده ۷۴: ارجاع به قاضی
- دستورالعمل دادستانی انتاریو (Crown Prosecution Manual, D. 23): خشونت علیه شریک زندگی
- دولت انتاریو: درخواست مترجم شفاهی دادگاه