هر نوع نقض، جرمی جداگانه با حداکثر مجازات خاص خودش است. نقض شرط وثیقه، اگر از طریق کیفرخواست (indictment) پیگیری شود، تا دو سال حبس دارد (ماده ۱۴۵ قانون جزای کانادا، Criminal Code)، نقض تعهد حفظ صلح (peace bond) تا چهار سال (ماده ۸۱۱)، و نافرمانی از قرار منع تعرض (restraining order) دادگاه خانواده، طبق جرم عمومی نافرمانی از دستور دادگاه (disobeying a court order)، تا دو سال (ماده ۱۲۷). دادستان (Crown) میتواند پرونده را از طریق رسیدگی اختصاری (summary conviction) هم پیش ببرد، و نقض شرایط در دوران آزادی با وثیقه ممکن است به بازداشت و جلسهی تازهی وثیقهای بینجامد که در آن بار اثبات بر دوش متهم است.
بسیاری از اتهامهای نقض شرایط با کاری شروع میشوند که کوچک به نظر میرسید: جواب دادن به پیامکی دربارهی بچهها، سر زدن برای رساندن هدیهی تولد، پیغامی که از طریق یکی از عموزادهها یا خالهزادهها رسانده شد. قانون با این دستورها سختگیرانه برخورد میکند، چون برای محافظت از کسی صادر شدهاند. این صفحه مجازات هر نوع دستور را توضیح میدهد و اینکه نقض آن چه پیامدهای دیگری میتواند به دنبال داشته باشد. این موضوع جایی است که حقوق کیفری و حقوق خانواده در انتاریو به هم میرسند.
حداکثر مجازات هر نوع نقض چیست؟
| دستوری که نقض شده است | جرم | از طریق کیفرخواست | رسیدگی اختصاری |
|---|---|---|---|
| شرط دستور آزادی (release order)، یعنی وثیقه | بند ۵(a) ماده ۱۴۵ قانون جزا | تا ۲ سال | حداکثر عمومی رسیدگی اختصاری (بند ۱ ماده ۷۸۷) |
| شرط تعهدنامهای (undertaking) که به پلیس داده شده است | بند ۴(a) ماده ۱۴۵ | تا ۲ سال | حداکثر عمومی رسیدگی اختصاری |
| تعهد حفظ صلح (تعهدنامهی رسمی موضوع ماده ۸۱۰، recognizance) | ماده ۸۱۱ | تا ۴ سال | حداکثر عمومی رسیدگی اختصاری |
| دستور دورهی مراقبت (probation order) | ماده ۷۳۳٫۱ | تا ۴ سال | حداکثر عمومی رسیدگی اختصاری |
| قرار منع تعرض دادگاه خانواده (ماده ۴۶ قانون حقوق خانوادهی انتاریو، Family Law Act، یا ماده ۳۵ قانون اصلاح حقوق کودکان، Children's Law Reform Act) | هیچکدام از این دو قانون مجازاتی تعیین نکردهاند؛ نافرمانی از دستور دادگاه، ماده ۱۲۷ | تا ۲ سال | حداکثر عمومی رسیدگی اختصاری |
| دستور حق انحصاری سکونت (exclusive possession order) طبق ماده ۲۴ قانون حقوق خانواده | بند ۵ ماده ۲۴ قانون حقوق خانواده، که جرمی استانی (provincial offence) است | قابل اعمال نیست | بار اول: جریمهی نقدی تا ۵٬۰۰۰ دلار یا تا ۳ ماه حبس، یا هر دو؛ دفعههای بعد: تا ۱۰٬۰۰۰ دلار یا تا ۲ سال، یا هر دو |
حداکثر عمومی رسیدگی اختصاری، مگر اینکه قانون دیگری ترتیب دیگری تعیین کرده باشد، جریمهی نقدی تا ۵٬۰۰۰ دلار، حبس تا دو سال منهای یک روز، یا هر دو است (بند ۱ ماده ۷۸۷). در جرمهای دوگانه (hybrid offence) این جدول، دادستان تصمیم میگیرد که پرونده را از طریق کیفرخواست پیش ببرد یا از طریق رسیدگی اختصاری. صفحهی ما دربارهی اینکه انتخاب دادستان میان رسیدگی اختصاری و کیفرخواست چه چیزی را تغییر میدهد توضیح میدهد چرا این انتخاب اهمیت دارد.
ردیف قرار منع تعرض خانوادگی نیاز به توضیح دارد. ماده ۴۶ قانون حقوق خانواده و ماده ۳۵ قانون اصلاح حقوق کودکان مجازات جداگانهای تعیین نمیکنند، و اختیارات دادگاه دادگستری انتاریو (Ontario Court of Justice) برای رسیدگی به اهانت به دادگاه (contempt) در هر دو قانون، قرارهای منع تعرض را صراحتاً مستثنا کرده است (بند ۱ ماده ۴۹ قانون حقوق خانواده؛ بند ۱ ماده ۳۸ قانون اصلاح حقوق کودکان). ماده ۱۲۷ قانون جزا نافرمانی بدون عذر موجه قانونی (lawful excuse) از دستور قانونی دادگاه را در بر میگیرد، مگر اینکه قانون صراحتاً مجازاتی برای آن تعیین کرده باشد، پس همین ماده است که این خلأ را پر میکند.
پس از نقض شرایط، قدم به قدم چه پیش میآید؟
- بازداشت یا اخطاریهی حضور. پلیس میتواند به دلیل نقض شرایط، فرد را بازداشت کند، یا با اخطاریهی حضور (appearance notice) آزادش کند.
- مسئلهی وثیقه. اگر فرد از قبل آزاد بوده است، دادستان میتواند از مقام قضایی (justice) بخواهد آزادی او را لغو کند (بند ۲ ماده ۵۲۴). مقام قضایی باید آن را لغو کند، اگر قانع شود که فرد شرایط آزادی را نقض کرده است، یا دلایل معقولی برای این باور وجود دارد که در دوران آزادی مرتکب جرمی شده است (بند ۳ ماده ۵۲۴).
- بار اثبات معکوس (reverse onus). وقتی آزادی به دلیل نقض شرایط لغو شود، متهم در بازداشت میماند، مگر اینکه نشان دهد چرا باید آزاد شود، یعنی بهروشنی ثابت کند که برنامهی آزادی پیشنهادیاش خطرها را برطرف میکند (بند ۴ ماده ۵۲۴). اگر کسی در حالی که در پروندهی دیگری آزاد است به جرمی طبق ماده ۱۴۵ متهم شود، بار اثبات در جلسهی تازهی وثیقه نیز معکوس میشود (بند ۶(c) ماده ۵۱۵).
- گاهی، جلسهی ارجاع قضایی. اگر عدم رعایت شرایط به قربانی آسیب جسمی یا روحی نزده و خسارت به اموال یا زیان اقتصادی به بار نیاورده باشد، دادستان میتواند به جای پیگرد، جلسهی ارجاع قضایی (judicial referral hearing) را درخواست کند (ماده ۵۲۳٫۱). مقام قضایی شرایط آزادی را بازبینی میکند و ممکن است هیچ اقدامی نکند، آزادی را لغو و دستور آزادی تازهای جایگزین آن کند، یا اگر دادستان دلیل کافی ارائه دهد، دستور بازداشت بدهد. هر اتهام نقضی در این صورت رد میشود و دیگر نمیتوان آن را دوباره مطرح کرد (بندهای ۴ و ۵ ماده ۵۲۳٫۱).
- خود اتهام نقض. اگر پیگرد شود، همان مراحل هر اتهام کیفری دیگر را طی میکند: نخستین جلسهی دادگاه (first appearance)، افشای مدارک (disclosure)، گفتوگو برای حلوفصل پرونده (resolution discussions) و در صورت لزوم، محاکمه.
- اتهام اصلی. اتهام نقض به اتهامی که در وهلهی اول به صدور آن دستور انجامید اضافه میشود، نه اینکه جای آن را بگیرد.
چه عواملی پاسخ را تغییر میدهد؟
- عذر موجه قانونی. مواد ۱۴۵ و ۱۲۷ عدم رعایت «بدون عذر موجه قانونی» را جرم میدانند؛ ماده ۷۳۳٫۱ عبارت «بدون عذر معقول» (without reasonable excuse) را به کار میبرد. ماده ۸۱۱ نقض تعهد حفظ صلح را بدون این عبارت جرم میداند. اینکه کاری عذر به حساب بیاید یا نه، به واقعیتهای پرونده بستگی دارد و پرسشی است که دادگاه باید پاسخ دهد، نه چیزی که بتوان از پیش فرضش کرد.
- اینکه چه کسی تماس را شروع کرد. شرط عدم تماس (no-contact condition) کسی را ملزم میکند که نامش در دستور آمده است. تماسی که شخص مورد حمایت شروع کند، باز هم تماس از سوی کسی حساب میشود که ملزم به رعایت دستور است، مگر اینکه دستور آن را مجاز بداند.
- تماس غیرمستقیم. شرایط وثیقه معمولاً ارتباط «مستقیم یا غیرمستقیم» را ممنوع میکنند (بند ۴(d) ماده ۵۱۵). پیامهایی که از طریق دوستان، بستگان، شبکههای اجتماعی یا بچهها فرستاده شوند، ممکن است تماس به حساب بیایند.
- آسیب واردشده. اینکه آسیب، خسارت یا زیانی وارد شده است یا نه، تعیین میکند که راه جلسهی ارجاع طبق ماده ۵۲۳٫۱ باز است یا نه.
- سابقهی خشونت شریک زندگی. اگر متهم در حالی که به تعهد حفظ صلحی ملزم است که به نفع شریک زندگیاش صادر شده است، به جرم تازهای از نوع خشونت شریک زندگی (intimate partner violence) متهم شود، بار اثبات در جلسهی وثیقه بر دوش متهم است (بند ۶(b.1)(ii) ماده ۵۱۵).
- خواستهی شاکی. دستورالعمل دادستانی انتاریو (Crown Prosecution Manual) دربارهی خشونت شریک زندگی به دادستانها میگوید که اتهام را صرفاً به این دلیل که قربانی درخواست میکند پس نگیرند و همهی شرایط را در نظر بگیرند.
نقض شرایط چگونه میتواند بر وضعیت مهاجرتی اثر بگذارد؟
برای مقیمان دائم (permanent resident) و کسانی که وضعیت اقامتی ندارند، محکومیت به نقض شرایط ممکن است پیامدهایی فراتر از دادگاه کیفری داشته باشد. طبق قانون مهاجرت و حمایت از پناهندگان (Immigration and Refugee Protection Act)، جرمی که به هر دو روش قابل پیگرد است، کیفرخواستی حساب میشود، حتی اگر دادستان آن را از طریق رسیدگی اختصاری پیش برده باشد (بند ۳(a) ماده ۳۶). تبعهی خارجی (foreign national) ممکن است با یک بار محکومیت به جرمی کیفرخواستی، غیرقابلپذیرش (inadmissible) شود (بند ۲(a) ماده ۳۶). مقیم دائم ممکن است به دلیل جرم جدی (serious criminality) غیرقابلپذیرش شود، اگر بیش از شش ماه حبس برایش تعیین شود، یا حداکثر مجازات جرم دستکم ۱۰ سال باشد (بند ۱(a) ماده ۳۶)، و حکم دستکم شش ماه حبس در کانادا، حق تجدیدنظرخواهی (appeal) نزد بخش تجدیدنظر مهاجرت (Immigration Appeal Division) را هم از بین میبرد (ماده ۶۴). معافیت (discharge) محکومیت به حساب نمیآید (بند ۳ ماده ۷۳۰ قانون جزا). هر پیشنهادی برای حلوفصل پرونده باید پیش از پذیرفتن، با این قواعد سنجیده شود.
برای مثال: پیامکی دربارهی ساعت تحویل گرفتن بچه از مدرسه
این یک مثال فرضی است، نه یک موکل واقعی و نه نتیجهای که دفتر گرفته است. فرض کنید مادری در ریچموند هیل با دستور آزادیای آزاد شده است که شرطش این است که مستقیم یا غیرمستقیم با همسرش تماس نگیرد. مدرسهی پسرشان ساعت تحویل گرفتن بچهها را تغییر میدهد و او یک پیامک یکخطی دربارهی آن برای همسرش میفرستد. همسرش پیام را گزارش میدهد.
او بازداشت میشود و دادستان میتواند از مقام قضایی بخواهد آزادیاش را طبق ماده ۵۲۴ لغو کند. چون این پیامک هیچ آسیب، خسارت یا زیانی به بار نیاورده است، دادستان میتواند به جای آن جلسهی ارجاع قضایی طبق ماده ۵۲۳٫۱ را انتخاب کند که در آن مقام قضایی شرایط او را بازبینی میکند و ممکن است استثنایی اضافه کند که ارتباط دربارهی بچهها را از طریق شخص ثالث مجاز بداند. اگر دادستان به جای آن اتهام موضوع ماده ۱۴۵ را پیگیری کند، وکیل او بررسی میکند که آیا عذری وجود دارد یا نه، ادله تا چه حد محکم است، و هر اعتراف به جرم (guilty plea) چه اثری بر سابقهی او و، اگر شهروند کانادا نباشد، بر وضعیت مهاجرتیاش خواهد داشت. راه درستتر از همان ابتدا این بود که پیش از آنکه نیازی به ارتباط پیش بیاید، آن شرط تغییر داده شود؛ ببینید شرط عدم تماس چگونه تغییر داده میشود.
مردم چه اشتباههایی میکنند؟
- این تصور که دستور دادگاه خانواده جای شرط وثیقه را میگیرد. هر دو اعمال میشوند؛ از آنکه سختگیرانهتر است پیروی کنید.
- «فقط یک بار» جواب دادن. یک جواب هم ارتباط به حساب میآید.
- استفاده از شبکههای اجتماعی. لایک، کامنت و پیام به شخص مورد حمایت یا دربارهی او میتواند تماس غیرمستقیم باشد.
- رفتن به مکانی که نامش در دستور آمده است، به دلیلی بیضرر. شرط دوری از مکان (stay-away condition) هر دلیلی که داشته باشید اعمال میشود، مگر اینکه دستور استثنایی تعیین کرده باشد.
- اعتراف سریع به جرم برای اینکه «ماجرا تمام شود». محکومیت پیامدهایی برای سابقهی کیفری و وضعیت مهاجرتی دارد که شاید شیوهی دیگری از حلوفصل پرونده نداشته باشد.
- نادیده گرفتن دستور اصلی پس از نقض. شرایط اصلی تا وقتی دادگاه تغییرشان نداده است، همچنان اعمال میشوند.
این هفته چه کاری میتوانید بکنید؟
- از هر دستوری که شامل حال شما میشود یک نسخه بگیرید: دستور آزادی یا تعهدنامه، تعهد حفظ صلح، دستور دورهی مراقبت، دستورهای دادگاه خانواده.
- تکتک شرطها را بخوانید و افراد، مکانها و استثناهایی را که دقیقاً نام برده شدهاند فهرست کنید.
- هر تماسی را که صراحتاً مجاز نیست، از جمله از طریق دیگران، متوقف کنید.
- پیامهایی را که دریافت کردهاید نگه دارید؛ پاکشان نکنید و جوابشان را هم ندهید.
- اگر متهم شدید، پیش از صحبت با وکیل دربارهی جزئیات ماجرا با پلیس یا طرف مقابل حرف نزنید.
- اگر شهروند کانادا نیستید، از همان ابتدا وضعیت اقامتی دقیقتان را به وکیلتان بگویید.
- اگر به مترجم شفاهی دادگاه (court interpreter) نیاز دارید، درخواستش کنید؛ انتاریو در پروندههای کیفری به هر زبانی که لازم باشد، از جمله برای ضامنها (sureties)، ترجمهی شفاهی فراهم میکند.
پرسشهای متداول
آیا نقض تعهد حفظ صلح سابقهی کیفری به جا میگذارد؟
تعهد حفظ صلح بهخودیخود محکومیت نیست، اما نقض آن طبق ماده ۸۱۱ جرم است. محکومیت به این نقض، محکومیت کیفری است. صفحهی ما دربارهی معنای هر یک از نتایج پروندهی کیفری تعهد حفظ صلح و معافیت را توضیح میدهد.
آیا پلیس میتواند به دلیل نقض دستور حق انحصاری سکونت، بدون حکم جلب بازداشتم کند؟
بله. قانون حقوق خانواده به افسر پلیس اجازه میدهد کسی را که بر پایهی دلایل معقول و موجه (reasonable and probable grounds) باور دارد دستور حق انحصاری سکونت را نقض کرده است، بدون حکم جلب (warrant) بازداشت کند (بند ۶ ماده ۲۴). ببینید دستورهای حق انحصاری سکونت چگونه عمل میکنند.
آیا مهم است که طرف مقابل خودش مرا دعوت کرده باشد؟
دستور شما را ملزم میکند، نه او را. دعوت او دستور را تغییر نمیدهد؛ فقط از راه رسیدگی در دادگاه میشود آن را تغییر داد.
اگر شرطی را که دربارهی سلاح گرم است نقض کنم چه؟
شرط منع داشتن سلاح در دستور آزادی هم شرطی مثل بقیهی شرطهاست، پس داشتن سلاح گرم در دورهای که به آن ملزم هستید ممکن است به اتهامی طبق ماده ۱۴۵ بینجامد. قواعد توقیف سلاح و پروانهی سلاح گرم (firearms licence) هم اعمال میشود. ببینید پس از تماس با پلیس به دلیل حادثهی خانگی، چه بر سر سلاحهای گرم میآید.
آیا اتهام نقض شرایط ممکن است بدون محکومیت حلوفصل شود؟
گاهی. جلسهی ارجاع قضایی طبق ماده ۵۲۳٫۱، وقتی آسیب، خسارت یا زیانی وارد نشده باشد، اتهام را بدون محکومیت پایان میدهد، و بسته به واقعیتهای پرونده و موضع دادستان، راههای دیگری برای حلوفصل هم ممکن است وجود داشته باشد.
در تورنتو به اتهامهای نقض شرایط کجا رسیدگی میشود؟
به بیشتر آنها در دادگاه دادگستری انتاریو در ۱۰ خیابان آرموری (10 Armoury Street) رسیدگی میشود، و به امور وثیقه در مرکز منطقهای وثیقهی تورنتو (Toronto Regional Bail Centre).
نقض قرار منع تعرض موضوعی خانوادگی است یا کیفری؟
دادگاه خانواده این قرار را صادر میکند، اما نافرمانی از آن طبق قانون جزا (ماده ۱۲۷) پیگرد میشود، پس پرونده در دادگاه کیفری رسیدگی میشود.
دریافت کمک
از اتهامهای نقض شرایط معمولاً همراه با اتهام اصلی و هر پروندهی خانوادگی دفاع میشود، پس راهبرد دفاع باید با هر سه هماهنگ باشد. صفحهی ما دربارهی اتهامهای خشونت خانگی در انتاریو روند کلی را توضیح میدهد، و مقایسهی ما میان قرار منع تعرض، تعهد حفظ صلح و شرط وثیقه توضیح میدهد هر کدام از کجا میآید. دفتر حقوقی گامبریانی (Gambriani Law PC) در پروندههای کیفری و خانوادگی، به انگلیسی و فارسی، از دفترش در ۵۰۰۰ خیابان یانگ، واحد ۱۹۰۱ (Suite 1901, 5000 Yonge Street) در نورتیورک وکالت میکند.
این صفحه اطلاعات عمومی دربارهی قوانین انتاریو و قوانین فدرال کانادا است، نه مشاورهی حقوقی دربارهی وضعیت شما. اگر در خطر هستید، با 9-1-1 تماس بگیرید.
منابع
صفحههای رسمی که در ۴ اکتبر ۲۰۲۶ خوانده شدند (به انگلیسی):
- قانون جزای کانادا، ماده ۱۴۵: عدم رعایت شرایط
- قانون جزای کانادا، ماده ۸۱۱: نقض تعهد حفظ صلح
- قانون جزای کانادا، ماده ۱۲۷: نافرمانی از دستور دادگاه
- قانون جزای کانادا، ماده ۷۳۳٫۱: عدم رعایت دستور دورهی مراقبت
- قانون جزای کانادا، ماده ۷۸۷: مجازات عمومی رسیدگی اختصاری
- قانون جزای کانادا، ماده ۵۲۴: لغو آزادی
- قانون جزای کانادا، ماده ۵۲۳٫۱: جلسهی ارجاع قضایی
- قانون جزای کانادا، ماده ۵۱۵: آزادی و بار اثبات معکوس
- قانون جزای کانادا، ماده ۷۳۰: معافیتها
- قانون حقوق خانوادهی انتاریو (R.S.O. 1990, c. F.3)، مواد ۲۴، ۴۶ و ۴۹
- قانون اصلاح حقوق کودکان (R.S.O. 1990, c. C.12)، مواد ۳۵ و ۳۸
- قانون مهاجرت و حمایت از پناهندگان، ماده ۳۶
- قانون مهاجرت و حمایت از پناهندگان، ماده ۶۴
- دستورالعمل دادستانی انتاریو (D. 23): خشونت شریک زندگی
- دولت انتاریو: درخواست مترجم شفاهی دادگاه