آیا وقتی فرزند یا خانه‌ی مشترک دارید، می‌توان شرط عدم تماس در وثیقه را تغییر داد؟

بله، اما فقط از راه درست. دستور آزادی (release order) را می‌توان با رضایت کتبی متهم، دادستان (Crown) و همه‌ی ضامن‌ها (surety) تغییر داد (ماده ۵۱۹٫۱ قانون جزای کانادا، Criminal Code)، و تعهدنامه‌ی پلیس (undertaking) را با رضایت کتبی متهم و دادستان (بند ۱ ماده ۵۰۲). اگر دادستان موافقت نکند، تغییر را باید از دادگاه خواست، و تا زمانی که دستور تازه‌ای امضا نشده است، شرط قبلی همچنان شما را ملزم می‌کند.

این یکی از رایج‌ترین پرسش‌ها پس از اتهام خشونت خانگی در تورنتو است. شرط عدم تماس (no-contact condition) اغلب مانع می‌شود که یکی از والدین با والد دیگر حرف بزند، فرزندان را در خانه ببیند یا به محل سکونت خانواده برگردد، گاهی برای چند ماه. این موضوع در نقطه‌ی تلاقی حقوق کیفری و حقوق خانواده در انتاریو قرار دارد: دادگاه کیفری اختیار این شرط را دارد، و دادگاه خانواده درباره‌ی فرزندان و خانه تصمیم می‌گیرد. این صفحه توضیح می‌دهد هر بخش چگونه کار می‌کند و این بخش‌ها چگونه با هم جور می‌شوند.

تغییر شرط عدم تماس قدم به قدم چگونه انجام می‌شود؟

راه کار به این بستگی دارد که با کدام برگه آزاد شده‌اید. تعهدنامه را نزد پلیس امضا می‌کنید. دستور آزادی را مقام قضایی (justice) یا قاضی در جلسه‌ی رسیدگی به وثیقه (bail hearing) صادر می‌کند، گاهی همراه با ضامن. صفحه‌ی اول برگه‌تان را بخوانید: نوع آزادی، شرایط و نام کسانی که نباید با آن‌ها تماس بگیرید در آن آمده است. اگر در جلسه‌ی رسیدگی به وثیقه آزاد شده‌اید، صفحه‌ی ما درباره‌ی نحوه‌ی برگزاری جلسه‌های وثیقه در انتاریو توضیح می‌دهد این شرایط از کجا می‌آیند.

دادگاه دادگستری انتاریو راه توافقی را این‌طور توضیح می‌دهد. وکیل شما، یا در برخی موارد وکیل کشیک (duty counsel)، از دفتر دادستانی (Crown Attorney's office) می‌پرسد که آیا با تغییر موافقت می‌کند یا نه. اگر موافقت کند، فرم رضایت تکمیل می‌شود، ضامن‌ها بخش مربوط به خودشان را امضا می‌کنند، و فرم به‌صورت حضوری یا با ایمیل به دفتر دادستانی فرستاده می‌شود. به گفته‌ی دادگاه، تغییر وثیقه فقط وقتی اثر دارد که رضایت دادستان و تأیید کتبی یک مقام رسمی قضایی را داشته باشد. سپس تغییر امضاشده را همراه با دستور آزادی اصلی‌تان نگه می‌دارید.

اگر دادستان با تغییر دستور آزادی صادرشده از سوی دادگاه مخالفت کند، قدم بعدی بازبینی وثیقه در دادگاه عالی دادگستری انتاریو (Superior Court of Justice) طبق ماده ۵۲۰ است. در تورنتو، پرونده‌های کیفری دادگاه عالی در ساختمان دادگاه ۳۶۱ خیابان یونیورسیتی رسیدگی می‌شوند. باید دست‌کم دو روز کامل (clear days) پیش از جلسه، درخواستتان را کتباً به اطلاع دادستان برسانید، مگر اینکه دادستان به ترتیب دیگری رضایت دهد (بند ۲ ماده ۵۲۰). قاضی می‌تواند متن مکتوب جلسه‌ی دادگاه (transcript) جلسه‌ی وثیقه‌ی اصلی، مدارک ارائه‌شده (exhibits) و هر دلیل تازه‌ای را بررسی کند، و فقط در صورتی دستور را تغییر می‌دهد که شما نشان دهید چرا باید تغییر کند (show cause؛ بند ۷ ماده ۵۲۰). اگر بازبینی رسیدگی و رد شود، درخواست بازبینی دیگری ظرف ۳۰ روز معمولاً به اجازه‌ی قاضی نیاز دارد (بند ۸ ماده ۵۲۰).

چرا دادستان با این درخواست‌ها با احتیاط برخورد می‌کند؟

در پرونده‌های مربوط به شریک زندگی (intimate partner)، بخش وثیقه‌ی قانون جزا از مقام قضایی می‌خواهد بررسی کند که آیا اتهام شامل خشونت علیه شریک زندگی است یا نه (بند ۳(a) ماده ۵۱۵)، و برای امنیت شاکی، شرط عدم تماس و شرط دوری از مکان‌های معین را در نظر بگیرد (بند ۴٫۲ ماده ۵۱۵). رهنمود دستورالعمل دادستانی انتاریو (Crown Prosecution Manual) درباره‌ی خشونت شریک زندگی (D. 23) می‌گوید امنیت قربانیان و خانواده‌هایشان در هر مرحله، از جمله وثیقه، عاملی با بالاترین اهمیت است. این رهنمود همچنین به دادستان‌ها یادآوری می‌کند که شاکیان ممکن است زیر فشار واقعی باشند، از جمله فشار مالی، نگهداری از فرزندان، مخالفت خانواده یا نگرانی‌های مهاجرتی، و اینکه شرایط وثیقه باید لازم و متناسب باشد. همین رهنمود از دادستان می‌خواهد هر دستور دادگاه خانواده را هم در نظر داشته باشد.

در عمل، یعنی هر درخواست بر اساس امنیت سنجیده می‌شود، نه فقط بر اساس راحتی. تغییری محدود، مثلاً اجازه‌ی تماس از طریق شخص ثالثی که نامش مشخص شده است برای هماهنگی تحویل و تحویل‌گیری فرزندان، اغلب راحت‌تر از برداشتن کامل شرط قابل گفت‌وگوست. دادستان همچنین باید تلاش کند شاکی را از شرایط آزادی باخبر کند، پس نظر و امنیت شاکی هم بخشی از این تصویر است.

چه عواملی پاسخ را تغییر می‌دهد؟

• ضامن‌ها. اگر با ضامن آزاد شده‌اید، همه‌ی ضامن‌ها باید تغییر توافقی (consent variation) را امضا کنند (ماده ۵۱۹٫۱). ضامنی که مخالف است، می‌تواند از دادگاه بخواهد او را از ضمانت معاف کند، و این می‌تواند کل آزادی را متزلزل کند. ببینید ضامن در انتاریو چه تعهدی می‌دهد.
• استثناهایی که از قبل در دستور آمده است. بند ۴(d) ماده ۵۱۵ به مقام قضایی اجازه می‌دهد در شرط عدم تماس استثنا بگذارد. برخی دستورها از قبل تماس از طریق وکیل، از طریق دستور دادگاه خانواده یا از طریق شخصی نام‌برده را مجاز می‌دانند. پیش از درخواست هر چیز تازه، عبارت دقیق دستور را بخوانید.
• دستور دادگاه خانواده. اگر دادگاه خانواده پیش‌تر دستوری درباره‌ی فرزندان یا قرار منع تعرض (restraining order) صادر کرده باشد، هم شرط کیفری و هم دستور خانواده اعمال می‌شوند. در هر موضوعی باید از هر کدام که سخت‌گیرانه‌تر است پیروی کنید. صفحه‌ی ما که قرار منع تعرض، تعهد حفظ صلح و شرط وثیقه را مقایسه می‌کند، تفاوت‌ها را توضیح می‌دهد.
• سلاح گرم. در پرونده‌ای که پای خشونت در میان است، مقام قضایی باید شرط منع داشتن سلاح گرم و سلاح‌های دیگر را بیفزاید، مگر اینکه برای امنیت لازم نباشد (بند ۴٫۱ ماده ۵۱۵). این شرط معمولاً از شرط عدم تماس جداست. صفحه‌ی ما درباره‌ی سلاح گرم پس از تماس با پلیس در یک اختلاف خانگی به آن می‌پردازد.
• سابقه‌ی قبلی. محکومیت یا معافیت (discharge) قبلی برای خشونت علیه شریک زندگی می‌تواند بار اثبات را در جلسه‌ی وثیقه بر دوش متهم بگذارد (بند ۶(b.1) ماده ۵۱۵)، و این سابقه بر هر درخواستی برای سبک‌تر کردن شرایط اثر می‌گذارد.
• دادگاه یکپارچه‌ی تورنتو. اگر اتهام کیفری و پرونده‌ی خانواده شرایط ارجاع به دادگاه یکپارچه‌ی خشونت خانگی (Integrated Domestic Violence Court) در ۱۰ خیابان آرموری (10 Armoury Street) را داشته باشند، یک قاضی مدیریت هر دو پرونده را بر عهده می‌گیرد، و این می‌تواند رابطه‌ی میان آن دو را روشن‌تر کند.

آیا دادگاه خانواده از این شرط باخبر می‌شود؟

بله. در پرونده‌ی طلاق، دادگاه موظف است بررسی کند که آیا دستور، تعهدنامه یا تعهدنامه‌ی رسمی (recognizance) در یک موضوع کیفری در جریان یا لازم‌الاجراست یا نه (بند ۲ ماده ۷٫۸ قانون طلاق کانادا، Divorce Act). قانون اصلاح حقوق کودکان (Children's Law Reform Act) انتاریو همین وظیفه را برای پرونده‌های مربوط به فرزند طبق آن قانون تعیین کرده است (ماده ۳۳٫۳). دادگاه خانواده هنگام تصمیم‌گیری درباره‌ی مصلحت عالی کودک (best interests of the child) باید هر رسیدگی، دستور یا شرط مدنی یا کیفری را که به امنیت کودک مربوط است در نظر بگیرد (بند ۳(k) ماده ۱۶ قانون طلاق؛ بند ۳(k) ماده ۲۴ قانون اصلاح حقوق کودکان).

این قاعده در هر دو جهت کار می‌کند. دستور دادگاه خانواده درباره‌ی فرزندان، شرط عدم تماس کیفری را لغو نمی‌کند. حتی اگر قاضی خانواده زمان نگهداری فرزند (parenting time) تعیین کند، پدر یا مادری که شرط کیفری دارد نباید با والد دیگر تماس بگیرد، مگر به همان شکلی که دستور کیفری اجازه می‌دهد. به همین دلیل این دو پرونده اغلب با هم پیش برده می‌شوند: وکیل خانواده باید شرایط وثیقه را بداند، و هر تغییر وثیقه باید با برنامه‌ی نگهداری فرزندان جور باشد. صفحه‌ی ما درباره‌ی زمان نگهداری فرزند و مسئولیت تصمیم‌گیری توضیح می‌دهد دادگاه‌های خانواده ترتیبات مربوط به فرزندان را چگونه تعیین می‌کنند.

برای مثال: یک درخواست چگونه ممکن است پیش برود

آنچه در ادامه می‌آید یک مثال فرضی است، نه یک موکل واقعی و نه نتیجه‌ای که دفتر گرفته است. فرض کنید پدری در نورت‌یورک پس از مشاجره‌ای در خانه به ضرب‌وجرح (assault) متهم می‌شود. او با دستور دادگاه و با ضمانت برادرش آزاد می‌شود. طبق دستور، او نباید مستقیم یا غیرمستقیم با همسرش تماس بگیرد و نباید به آپارتمان خانواده برود. این زوج دو فرزند خردسال دارند.

سه هفته بعد، پدر و مادر هر دو می‌خواهند فرزندان پدرشان را ببینند. وکیل او دستور را می‌خواند، مطمئن می‌شود که هیچ استثنایی در آن نیامده است، و از دادستان می‌پرسد آیا با تغییری محدود موافقت می‌کند: تماس با همسر فقط از طریق یکی از خویشاوندان که نامش مشخص است، و فقط برای هماهنگی زمان نگهداری فرزندان، با تحویل و تحویل‌گیری بچه‌ها در یک مکان عمومی. دادستان با شاکی مشورت می‌کند، پرونده را بررسی می‌کند و با شرط تماس از طریق شخص ثالث موافقت می‌کند، اما نه با هیچ تماس مستقیمی. برادر بخش ۲ فرم رضایت را امضا می‌کند، وکیل بخش ۳ را امضا می‌کند، و فرم به دفتر دادستانی فرستاده می‌شود. وقتی یک مقام رسمی قضایی آن را امضا کند، شرط تازه اعمال می‌شود و پدر نسخه‌ی امضاشده را همراه با دستور آزادی‌اش نگه می‌دارد.

اگر دادستان مخالفت کرده بود، وکیل بازبینی وثیقه در دادگاه عالی را سبک‌سنگین می‌کرد. در این فاصله، پدر باید شرط اصلی را به‌طور کامل رعایت می‌کرد، از جمله اینکه به پیام‌های همسرش پاسخ ندهد.

مردم در برخورد با شرط عدم تماس چه اشتباه‌هایی می‌کنند؟

1. اجازه‌ی شاکی را تغییر شرط دانستن. فقط روند دادگاه دستور را تغییر می‌دهد. تماسی که طرف دیگر به آن دعوت کند یا خودش آغاز کند، باز هم از سوی کسی که شرط برایش تعیین شده، نقض شرط است.
2. استفاده از واسطه. تماس «غیرمستقیم» هم مشمول شرط است (بند ۴(d) ماده ۵۱۵). پیام‌هایی که از طریق خویشاوندان، دوستان یا فرزندان رد و بدل شود، می‌تواند نقض شرط باشد.
3. پاسخ دادن به یک پیام. یک پیامک کوتاه درباره‌ی فرزندان هم ارتباط به حساب می‌آید، مگر اینکه دستور آن را مجاز بداند.
4. فراموش کردن ضامن‌ها. تغییر توافقی بدون امضای تک‌تک ضامن‌ها شرایط ماده ۵۱۹٫۱ را ندارد.
5. منتظر ماندن تا پرونده‌ی خانواده مشکل را حل کند. دستور خانواده بر شرط کیفری مقدم نیست؛ هر دو باید رعایت شوند.
6. رفتن به خانه به‌تنهایی برای برداشتن وسایل. اگر دستور رفتن به محل سکونت را منع کرده است، ترتیب برداشتن وسایل باید با شرایط خود دستور یا با یک تغییر جور باشد.

نقض شرط، جرم کیفری جداگانه‌ای است. عدم رعایت یکی از شرایط دستور آزادی از طریق کیفرخواست (indictment) تا دو سال حبس دارد، یا می‌توان آن را از طریق رسیدگی اختصاری (summary conviction) پیگیری کرد (بند ۵ ماده ۱۴۵). نقض شرط همچنین می‌تواند به بازداشت، لغو آزادی و جلسه‌ای بینجامد که در آن متهم باید دوباره نشان دهد چرا باید آزاد بماند (ماده ۵۲۴). صفحه‌ی ما درباره‌ی مجازات‌های نقض شرایط وثیقه، تعهد حفظ صلح و قرار منع تعرض هر یک را شرح می‌دهد.

این هفته چه کاری می‌توانید بکنید؟

1. برگه‌ی آزادی‌تان را پیدا کنید و تک‌تک شرایط را بخوانید، از جمله هر استثنا و نام‌هایی که در آن آمده است.
2. دقیقاً بنویسید به چه چیزی نیاز دارید: تماس برای تحویل و تحویل‌گیری فرزندان، تماس از طریق شخص ثالث، بازگشت به خانه، یا رفتن به مکانی نام‌برده.
3. پیش از آنکه چیزی برای دادستان فرستاده شود، درباره‌ی این تغییر با ضامن‌هایتان صحبت کنید.
4. آنچه را از درخواستتان پشتیبانی می‌کند جمع کنید: برنامه‌ی پیشنهادی‌تان برای نگهداری فرزندان، نام شخص ثالثی که حاضر است کمک کند، و هر دستور دادگاه خانواده.
5. از یک وکیل بخواهید از طرف شما با دادستان تماس بگیرد؛ برای پرسیدن موافقت شاکی، خودتان با او تماس نگیرید.
6. اگر برای جلسه‌ی دادگاه به مترجم نیاز دارید، زود درخواست کنید. خدمات ترجمه‌ی شفاهی دادگاه‌های انتاریو در پرونده‌های کیفری هر زبانی را که لازم باشد، از جمله فارسی، پوشش می‌دهد.
7. تا زمانی که تغییر امضاشده به دستتان نرسیده است، شرط فعلی را کلمه به کلمه رعایت کنید.

پرسش‌های متداول

آیا شاکی می‌تواند از دادگاه بخواهد شرط را بردارد؟

شاکی می‌تواند خواسته‌اش را به دادستان بگوید، و دادستان باید امنیت و نظر شاکی را در نظر بگیرد. با این حال، شاکی طرفی نیست که بتواند با تغییر موافقت کند. طبق مواد ۵۰۲ و ۵۱۹٫۱، رضایتی که اعتبار دارد رضایت متهم، دادستان و ضامن‌هاست.

تغییر توافقی چقدر طول می‌کشد؟

به این بستگی دارد که دادستان با چه سرعتی درخواست را بررسی کند و مقام رسمی قضایی چه زمانی آن را امضا کند. هیچ مهلت رسمی‌ای برای بررسی دادستان وجود ندارد، پس عاقلانه است برای مناسبت‌هایی مانند تولد فرزند یا اسباب‌کشی از قبل برنامه‌ریزی کنید.

آیا شرط عدم تماس می‌تواند فقط تماس مربوط به فرزندان را مجاز بداند؟

بله، اگر به همین شکل نوشته شده باشد. بند ۴(d) ماده ۵۱۵ به مقام قضایی اجازه می‌دهد شرایط مشخصی تعیین کند که تماس تحت آن‌ها مجاز است، مانند تماس از طریق شخص ثالث یا برای تحویل و تحویل‌گیری فرزندان که به‌صورت کتبی هماهنگ شده باشد. عبارت دقیق اهمیت دارد.

آیا تغییر وثیقه بر وضعیت مهاجرتی‌ام اثر می‌گذارد؟

خود تغییر، محکومیت نیست. نگرانی اصلی نقض شرط است: محکومیت به عدم رعایت شرایط ممکن است طبق قانون مهاجرت و حمایت از پناهندگان (Immigration and Refugee Protection Act) اهمیت پیدا کند، چون این قانون جرمی را که به هر دو روش قابل پیگرد است، برای اهداف خودش کیفرخواستی می‌داند (بند ۳(a) ماده ۳۶). مقیمان دائم (permanent resident) و کسانی که وضعیت اقامتی قانونی ندارند، باید مشاوره‌ای بگیرند که هم پیامدهای کیفری و هم پیامدهای مهاجرتی را در بر بگیرد.

آیا می‌توانم به‌صورت تصویری در جلسه‌ی بازبینی وثیقه شرکت کنم؟

دادگاه عالی نحوه‌ی برگزاری جلسه‌های بازبینی وثیقه در تورنتو را تعیین می‌کند، و قاضی می‌تواند دستور دهد متهم حضوری در جلسه باشد (بند ۳ ماده ۵۲۰). وکیلتان نحوه‌ی برگزاری جلسه را برای تاریخ شما تأیید خواهد کرد.

وقتی پرونده تمام شود، بر سر شرط چه می‌آید؟

شرط وثیقه وقتی تمام می‌شود که تکلیف اتهام به‌طور قطعی روشن شود. اگر پرونده با تعهد حفظ صلح (peace bond)، دوره‌ی مراقبت (probation) یا دستور دیگری پایان یابد، آن دستور تازه ممکن است شرایط عدم تماس خودش را داشته باشد. صفحه‌ی ما درباره‌ی معنای هر یک از نتایج پرونده‌ی کیفری این دستورها را توضیح می‌دهد.

اگر همسرم بگوید اشکالی ندارد، می‌توانم به خانه برگردم؟

نه، اگر دستورتان می‌گوید نباید به محل سکونت بروید. حق سکونت در خانه پرسش جداگانه‌ای در حقوق خانواده است؛ ببینید آیا دادگاه خانواده می‌تواند خانه را به یکی از زوجین بدهد.

دریافت کمک

درخواست تغییر وثیقه وقتی سریع‌تر پیش می‌رود که محدود باشد، پشتوانه‌ی خوبی داشته باشد و از طریق وکیلی مطرح شود که می‌داند دادستانی تورنتو با این پرونده‌ها چگونه برخورد می‌کند. برای تصویر کلی‌تر از اتهام‌های خشونت خانگی، شرایط آزادی و روندی که پس از آن می‌آید، صفحه‌ی ما درباره‌ی اتهام‌های خشونت خانگی در انتاریو را ببینید. دفتر حقوقی گامبریانی (Gambriani Law PC) در پرونده‌های کیفری و خانواده، به انگلیسی و فارسی، از دفترش در ۵۰۰۰ خیابان یانگ، واحد ۱۹۰۱ (Suite 1901, 5000 Yonge Street) در نورت‌یورک وکالت می‌کند، تا هر دو جنبه‌ی مشکل با هم بررسی شود.

این صفحه اطلاعات عمومی درباره‌ی قوانین انتاریو است، نه مشاوره‌ی حقوقی درباره‌ی وضعیت شما. اگر در خطر هستید، با 9-1-1 تماس بگیرید.