در ساختمان کیفری دادگاه عالی، ۳۶۱ خیابان یونیورسیتی تورنتو، چه در انتظارتان است؟

۳۶۱ خیابان یونیورسیتی (361 University Avenue) ساختمان دادگاه عالی دادگستری انتاریو (Superior Court of Justice) برای پرونده‌های کیفری و خانوادگی در تورنتو است. پرونده‌ی کیفری در چند حالت به آنجا می‌رسد. این حالت‌ها عبارت‌اند از: اگر محاکمه نزد قاضی دادگاه عالی یا نزد قاضی و هیئت منصفه (jury) را انتخاب کنید، اگر اتهام قتل عمد یا جرم دیگری باشد که فقط دادگاه عالی می‌تواند به آن رسیدگی کند، یا برای بازبینی وثیقه (bail review)، بازبینی ۹۰ روزه‌ی بازداشت یا تجدیدنظرخواهی (appeal) در پرونده‌های رسیدگی اختصاری. بیشتر مراحل زمان‌بندی در آنجا از راه دور برگزار می‌شود؛ محاکمه، اعتراف به جرم و تعیین مجازات حضوری است.

بیشتر پرونده‌های کیفری تورنتو هرگز از دادگاه دادگستری انتاریو (Ontario Court of Justice) در ۱۰ خیابان آرموری (10 Armoury Street) بیرون نمی‌روند. این صفحه برای پرونده‌هایی است که بیرون می‌روند. برای دیدن تصویر کلی اینکه یک پرونده‌ی دفاع کیفری چگونه در دادگاه‌ها پیش می‌رود، از صفحه‌ی زمینه‌های فعالیت ما شروع کنید.

کدام پرونده‌های کیفری به ۳۶۱ خیابان یونیورسیتی می‌روند؟

انتخاب نوع دادگاه (election) راه معمول است. راهنمای ما درباره‌ی انتخاب میان قاضی و هیئت منصفه در پرونده‌ی کیفری انتاریو سه انتخاب ممکن را توضیح می‌دهد و اینکه کی تحقیق مقدماتی (preliminary inquiry) امکان‌پذیر است. حق انتخاب فقط وقتی پیش می‌آید که دادستان (Crown) در اتهامی که این انتخاب را مجاز می‌داند، از طریق کیفرخواست (indictment) پیش برود؛ صفحه‌ی ما درباره‌ی رسیدگی اختصاری و رسیدگی از طریق کیفرخواست آن انتخاب نخست را توضیح می‌دهد. برای جرمی از جرم‌های ماده ۴۶۹ مانند قتل عمد، محاکمه بدون هیئت منصفه به رضایت هم متهم و هم دادستان کل (Attorney General) نیاز دارد (ماده ۴۷۳ قانون جزای کانادا، Criminal Code).

پرونده قدم به قدم در دادگاه عالی چگونه پیش می‌رود؟

وقتی پرونده از دادگاه دادگستری انتاریو به دادگاه عالی فرستاده می‌شود (committal)، دستورالعمل رویه‌ای (practice direction) تلفیقی تورنتو روال مشخصی تعیین می‌کند. جدول زیر یک پرونده‌ی معمولی را که وکیل دارد دنبال می‌کند.

پیش‌دادرسی قضایی جلسه‌ای با یک قاضی برای گفت‌وگو درباره‌ی پرونده و برنامه‌ریزی محاکمه است. صفحه‌ی ما درباره‌ی آنچه در پیش‌دادرسی قضایی می‌گذرد توضیح می‌دهد چگونه کار می‌کند. طبق دستورالعمل تورنتو، اگر متهم وکیل نداشته باشد، زمان پیش‌دادرسی در نخستین جلسه‌ی دادگاه عالی تعیین می‌شود و جلسه به‌طور رسمی و در صورت‌جلسه، به‌صورت صوتی یا تصویری برگزار می‌شود.

جلسه‌های اداری پس از نخستین جلسه هم از راه دور و در همان روز هفته برگزار می‌شوند. اگر جلسه‌ای باید حضوری باشد، پرونده به ساعت ۲ بعدازظهر در سالنی که برای امور محاکمه باز شده است موکول می‌شود. معرفی‌نامه‌ی وکیل (designation of counsel) به وکیلتان اجازه می‌دهد به جای شما حاضر شود، و می‌تواند نامحدود یا محدود به اهداف معینی باشد؛ ببینید آیا وکیلتان می‌تواند به جای شما حاضر شود.

بخش کیفری در کجای ساختمان است؟

نشانی دادگاه ۳۶۱ خیابان یونیورسیتی، تورنتو، با کد پستی M5G 1T3 است. دفتر محاکمات کیفری (Criminal Trial Office) در طبقه‌ی چهارم (4th floor) است. این دفتر محاکمه‌ها، پیش‌دادرسی‌های قضایی، جلسه‌های بازبینی ۹۰ روزه‌ی بازداشت (90-day detention review)، درخواست‌های کیفری (criminal applications and motions) و دادگاه تعیین وقت (assignment court) را، همه از طریق یک نشانی ایمیل، زمان‌بندی می‌کند: [email protected]. وکلا اسناد کیفری را با ایمیل به دفتر پذیرش پرونده‌های کیفری تورنتو (criminal intake office) می‌فرستند، و دادگاه برای بیشتر رویدادهای کیفری از سامانه‌ی Case Center استفاده می‌کند، البته نه در پرونده‌هایی که متهم وکیل ندارد.

دادگاه عالی در تورنتو ساختمان‌های دیگری هم دارد: ۳۳۰ و ۳۹۳ خیابان یونیورسیتی برای پرونده‌های مدنی، و ۱۳۰ خیابان کوئین (130 Queen) برای دادگاه دیویژنال (Divisional Court). پرونده‌های کیفری در ۳۶۱ هستند.

در نخستین جلسه‌ی دادگاه عالی چه اتفاقی می‌افتد؟

دستورالعمل رویه‌ای تورنتو نخستین جلسه در دادگاه امور جاری را برای هفته‌ی چهارم پس از ارجاع تعیین می‌کند. روز جلسه به این بستگی دارد که کدام دفتر دادستانی پرونده را پیگیری می‌کند:

این جلسه‌های اداری اصولاً از راه دور برگزار می‌شوند. شما به‌صورت صوتی، تصویری، یا از طریق وکیلتان با معرفی‌نامه‌ی وکیل حاضر می‌شوید. کسانی که در بازداشتگاه جنوب تورنتو (Toronto South Detention Centre) نگهداری می‌شوند و از طریق وکیل حاضر نمی‌شوند، ساعت ۹ صبح حاضر می‌شوند، و کسانی که در بازداشتگاه شرق تورنتو (Toronto East Detention Centre) هستند ساعت ۱۱ صبح. اگر بخواهید انتخاب نوع دادگاه را تغییر دهید، می‌توانید در جلسه‌ی دادگاه امور جاری، در چارچوب محدودیت‌های ماده ۵۶۱، تغییر انتخاب نوع دادگاه (re-election) بدهید.

بازبینی وثیقه در اینجا چگونه انجام می‌شود؟

اگر مقام قضایی در مرکز منطقه‌ای وثیقه‌ی تورنتو (Toronto Regional Bail Centre) دستور بازداشت شما را داده، یا شما را با شرایطی آزاد کرده است که نمی‌توانید با آن کنار بیایید، می‌توانید در هر زمانی پیش از محاکمه از قاضی دادگاه عالی بخواهید آن دستور را بازبینی کند (ماده ۵۲۰). در تورنتو، وقت این بازبینی‌ها از طریق دفتر محاکمات کیفری گرفته می‌شود. دستورالعمل رویه‌ای تورنتو این زمان‌بندی را تعیین می‌کند:

دستورالعمل رویه‌ای تورنتو از وکلا می‌خواهد پیش از جلسه، فرم پیشنهادی شرایط آزادی را برای طرف‌های دیگر بفرستند و رونوشتی از کارت شناسایی عکس‌دار هر ضامن (surety) پیشنهادی را در دست داشته باشند. اگر آزادی از راه دور صادر شود، مدیر دفتر دادگاه (registrar) مدارک را آماده می‌کند، و دادگاه تأیید کتبی وکیل را می‌پذیرد که امضای ضامن‌ها را از طریق تلفن یا تصویر دیده است. اگر از یکی از اعضای خانواده خواسته شده است ضامن شود، بخوانید ضامن در انتاریو چه تعهدی می‌دهد. خود نخستین جلسه‌ی وثیقه در صفحه‌ی ما درباره‌ی جلسه‌های وثیقه توضیح داده شده است.

اگر دادستان با تغییر یکی از شرط‌های دستور آزادی (release order) دادگاه موافقت نکند، باز هم راه، بازبینی وثیقه است. صفحه‌ی ما درباره‌ی تغییر شرط عدم تماس (no-contact condition) در وثیقه توضیح می‌دهد کی تغییر توافقی (consent variation) کافی است. برای بازبینی ۹۰ روزه، هماهنگ‌کننده‌ی محاکمه بررسی می‌کند که آیا جلسه‌ی وثیقه‌ای برگزار شده است یا نه، و اگر شده باشد، متن مکتوب جلسه‌ی دادگاه (transcript) سفارش داده می‌شود؛ تاریخ جلسه ۱۵ روز پس از سفارش متن مکتوب اعلام می‌شود.

کدام مراحل حضوری و کدام از راه دور است؟

دستورالعمل رویه‌ای تورنتو برای هر مرحله یک نحوه‌ی حضور (mode of appearance) پیش‌فرض تعیین کرده است. قاضی می‌تواند دستور دیگری بدهد، و درخواست تغییر نحوه‌ی حضور باید زود مطرح شود، یعنی در نخستین جلسه یا هنگام زمان‌بندی آن مرحله.

ضبط هر بخشی از جلسه، از جمله گرفتن عکس از صفحه‌ی جلسه‌ی تصویری، طبق ماده ۱۳۶ قانون دادگاه‌های دادگستری (Courts of Justice Act) جرم است، مگر اینکه دادگاه اجازه دهد.

چگونه در ۳۶۱ خیابان یونیورسیتی مترجم فارسی بگیرید؟

زبان دادگاه انگلیسی یا فرانسه است. ماده ۱۴ منشور حقوق و آزادی‌های کانادا (Charter) به متهم یا شاهدی که زبان دادرسی را نمی‌فهمد حق داشتن مترجم می‌دهد، و وزارت دادستانی کل انتاریو (Ministry of the Attorney General) در پرونده‌های کیفری به هر زبانی که لازم باشد ترجمه‌ی شفاهی فراهم می‌کند. این درخواست را می‌توان به‌طور رسمی و در صورت‌جلسه در دادگاه مطرح کرد. اگر برای جلسه‌ای از راه دور به مترجم نیاز دارید که در دادگاه درخواست نشده است، وکیلتان با واحد زمان‌بندی مترجمان دادگاه تورنتو (Toronto Court Interpreter Scheduling Unit) به شماره‌ی 416-327-5666 یا نشانی [email protected] تماس می‌گیرد و زبان، تاریخ و ساعت را اعلام می‌کند.

برای محاکمه با هیئت منصفه یا جلسه‌ای طولانی، بهتر است موضوع مترجم در پیش‌دادرسی قضایی مطرح شود تا همراه با زمان محاکمه برنامه‌ریزی شود. راهنمای ما برای فارسی‌زبانانی که در منطقه‌ی بزرگ تورنتو متهم شده‌اند توضیح می‌دهد چگونه با موکلان به فارسی کار می‌کنیم.

درباره‌ی تجدیدنظرخواهی چه؟

تجدیدنظرخواهی در پرونده‌های رسیدگی اختصاری تورنتو در دادگاه عالی رسیدگی می‌شود. جلسه‌هایی که وکلا در آن حاضرند از طریق Zoom برگزار می‌شوند، و لایحه‌ی تجدیدنظر (factum) تجدیدنظرخواه باید ۶۰ روز پیش از جلسه و لایحه‌ی طرف مقابل ۲۰ روز پیش از جلسه ارائه شود. تجدیدنظرخواهی که وکیل دارد لازم نیست حضوری حاضر شود؛ موکل می‌تواند جلسه‌ی Zoom را با دوربین خاموش و میکروفون بی‌صدا تماشا کند. آزادی تا زمان رسیدگی به تجدیدنظر (bail pending appeal) با همان روال بازبینی وثیقه و با چند تغییر انجام می‌شود. تجدیدنظرخواهی از محکومیت در جرم‌های قابل پیگرد از طریق کیفرخواست، به جای آن، به دادگاه تجدیدنظر انتاریو (Court of Appeal for Ontario) می‌رود. صفحه‌ی ما درباره‌ی تجدیدنظرخواهی از محکومیت کیفری در انتاریو مهلت ۳۰ روزه و مرجع رسیدگی به هر نوع تجدیدنظر را شرح می‌دهد.

چه عواملی پاسخ را تغییر می‌دهد؟

• انتخاب شما. انتخاب قاضی به‌تنهایی یا هیئت منصفه، یا انتخاب نکردن، محاکمه را به اینجا می‌فرستد (بندهای ۲ و ۲٫۱ ماده ۵۳۶). بازگشت به دادگاه دادگستری انتاریو با تغییر انتخاب، فقط در چارچوب محدودیت‌های ماده ۵۶۱ ممکن است.
• اتهام. جرم‌های ماده ۴۶۹ باید در دادگاه عالی محاکمه شوند، و فقط قاضی دادگاه عالی می‌تواند در این جرم‌ها وثیقه بدهد (ماده ۵۲۲).
• اینکه چه کسی پیگرد می‌کند. دفتر دادستانی، روز دادگاه امور جاری شما را تعیین می‌کند، و پیش‌دادرسی‌های قضایی پرونده‌های فدرال برای روزهای چهارشنبه زمان‌بندی می‌شوند.
• بازداشت. بازداشت، بازبینی ۹۰ روزه (ماده ۵۲۵) و ساعت‌های مشخص حضور را برای کسانی که در بازداشتگاه‌های جنوب و شرق تورنتو نگهداری می‌شوند به همراه دارد.
• داشتن وکیل. بدون وکیل، زمان پیش‌دادرسی در نخستین جلسه‌ی شما تعیین می‌شود، از سامانه‌ی Case Center استفاده نمی‌شود، و تجدیدنظرخواهی در رسیدگی‌های اختصاری به‌صورت حضوری رسیدگی می‌شود.
• زمان تا محاکمه. بند (b) ماده ۱۱ منشور، حق محاکمه در مدتی معقول را به رسمیت می‌شناسد. دیوان عالی کانادا در رأی پرونده‌ی جوردن (R. v. Jordan, 2016 SCC 27) سقف زمانی پیش‌فرض ۳۰ ماه را برای پرونده‌های دادگاه عالی تعیین کرد، در مقایسه با ۱۸ ماه در دادگاه استانی.

برای مثال: محاکمه نزد قاضی به‌تنهایی در ۳۶۱ خیابان یونیورسیتی

این یک مثال فرضی است، نه یک موکل واقعی و نه نتیجه‌ای که دفتر گرفته است. فرض کنید صاحب یک کسب‌وکار کوچک در نورت‌یورک، که با فارسی راحت‌تر است تا انگلیسی، به کلاهبرداری بیش از ۵٬۰۰۰ دلار (fraud over $5,000) متهم می‌شود که جرمی قابل پیگرد از طریق کیفرخواست (indictable offence) است. او پس از مشورت با وکیلش، محاکمه نزد قاضی دادگاه عالی بدون هیئت منصفه را انتخاب می‌کند.

ظرف دو روز کاری پس از ارجاع، دادستانی نورت‌یورک با وکیل او برای پیش‌دادرسی قضایی وقت می‌گیرد، و پس از آن تبادل فرم ۱۷ انجام می‌شود. نخستین جلسه‌ی او در دادگاه امور جاری، چهار هفته پس از ارجاع، در یک روز جمعه ساعت ۹ صبح است، و وکیلش با معرفی‌نامه به جای او حاضر می‌شود. در پیش‌دادرسی، وکیل نیاز به مترجم فارسی را برای روزهای محاکمه مطرح می‌کند و درباره‌ی برآورد زمان به توافق می‌رسد. سپس تاریخ محاکمه با هماهنگ‌کنندگان محاکمه تعیین می‌شود، و او همراه با مترجم، حضوری در محاکمه شرکت می‌کند.

مردم در دادگاه عالی چه اشتباه‌هایی می‌کنند؟

1. انتخاب نوع دادگاه بدون مشاوره. انتخاب دادگاه به کل پرونده شکل می‌دهد، و تغییر آن در آینده محدودیت‌هایی دارد (ماده ۵۶۱).
2. از دست دادن مهلت ثبت مدارک بازبینی وثیقه. در تورنتو، مدارک باید تا ساعت ۱۰ صبح چهارشنبه برای جلسه‌ی دوشنبه، یا تا همان ساعت پنجشنبه برای روزهای بعدی هفته، ثبت شود.
3. دیر مطرح کردن نحوه‌ی حضور. درخواست برای شیوه‌ی دیگری از حضور باید در نخستین فرصت مطرح شود، وگرنه نحوه‌ی حضور پیش‌فرض اعمال می‌شود.
4. ضبط جلسه. گرفتن عکس از صفحه‌ی جلسه‌ی تصویری ممکن است طبق قانون دادگاه‌های دادگستری جرم باشد.
5. غیبت در یک جلسه. تاریخ‌های دادگاه عالی به همان اندازه‌ی هر تاریخ دیگری الزام‌آورند؛ ببینید پس از غیبت در جلسه‌ی دادگاه چه پیش می‌آید.

این هفته چه کارهایی می‌توانید انجام دهید؟

1. از وکیلتان بپرسید آیا پرونده‌تان به دادگاه عالی ارجاع شده است، و کدام دفتر دادستانی آن را پیگیری می‌کند.
2. روز دادگاه امور جاری‌تان را یادداشت کنید و ببینید آیا وکیلتان با معرفی‌نامه به جای شما حاضر می‌شود.
3. اگر شما یا یکی از شاهدان به مترجم فارسی نیاز دارید، به وکیلتان بگویید تا در پیش‌دادرسی مطرح شود.
4. اگر کسی در بازداشت است، با وکیل تصمیم بگیرید که آیا بازبینی وثیقه ارزش طرح دارد، و ضامن‌ها را آماده کنید.
5. مدارک پرونده را با وکیلتان مرور کنید؛ صفحه‌ی ما درباره‌ی افشای مدارک (disclosure) در پرونده‌ی کیفری انتاریو توضیح می‌دهد چه انتظاری داشته باشید.

پرسش‌های متداول

آیا باید خودم در دادگاه امور جاری حاضر شوم؟

نه، اگر وکیلتان با معرفی‌نامه‌ی وکیل به جای شما حاضر شود. در غیر این صورت به‌صورت صوتی یا تصویری حاضر می‌شوید، چون این جلسه‌ها اصولاً از راه دور برگزار می‌شوند.

آیا محاکمه با هیئت منصفه همیشه در ۳۶۱ خیابان یونیورسیتی است؟

برای پرونده‌ای در تورنتو، بله: محاکمه با هیئت منصفه، محاکمه در دادگاه عالی است، و ۳۶۱ خیابان یونیورسیتی ساختمان کیفری دادگاه عالی در تورنتو است.

پرونده در دادگاه عالی چقدر ممکن است طول بکشد؟

طبق رأی جوردن، تأخیر بیش از ۳۰ ماه از زمان اتهام تا پایان محاکمه در دادگاه عالی، تأخیر غیرمعقول (unreasonable delay) فرض می‌شود، مگر اینکه شرایط استثنایی آن را توجیه کند؛ تأخیری که ناشی از طرف دفاع باشد حساب نمی‌شود.

آیا تعیین مجازات می‌تواند از طریق تصویری انجام شود؟

در تورنتو، تعیین مجازات اصولاً حضوری است. می‌توان اعتراف به جرم یا تعیین مجازات از راه دور را ترتیب داد، و برای اعتراف به جرم حضوری که از طریق دفتر محاکمات زمان‌بندی می‌شود، دستور قاضی لازم است.

مقیم دائم هستم. آیا مدت مجازات اهمیت دارد؟

می‌تواند اهمیت داشته باشد. طبق قانون مهاجرت و حمایت از پناهندگان (Immigration and Refugee Protection Act)، مقیم دائم (permanent resident) که به دلیل جرم جدی (serious criminality) غیرقابل‌پذیرش (inadmissible) شناخته شود، اگر برای آن جرم دست‌کم شش ماه حبس تعیین شده باشد، حق تجدیدنظرخواهی نزد بخش تجدیدنظر مهاجرت (Immigration Appeal Division) را ندارد (ماده ۶۴). بخوانید اتهام کیفری برای مقیم دائم چه معنایی دارد.

گزارش تعیین مجازات را چه کسی تهیه می‌کند؟

اگر قاضی دستور تهیه‌ی آن را بدهد، یک مأمور مراقبت (probation officer) گزارش پیش از تعیین مجازات (pre-sentence report) را تهیه می‌کند (ماده ۷۲۱ قانون جزای کانادا). صفحه‌ی ما درباره‌ی گزارش پیش از تعیین مجازات و بیانیه‌ی آثار جرم بر قربانی توضیح می‌دهد این گزارش چه مواردی را در بر می‌گیرد.

دریافت کمک

دفتر حقوقی گامبریانی (Gambriani Law PC) هم در دادگاه دادگستری انتاریو و هم در دادگاه عالی دادگستری انتاریو، به انگلیسی و فارسی، حاضر می‌شود. صفحه‌ی ما درباره‌ی دفاع کیفری در تورنتو دیگر دادگاه‌های شهر را شرح می‌دهد. اگر پرونده‌تان در دادگاه ۱۰ خیابان آرموری آغاز شده است، معمولاً همان وکیل می‌تواند آن را تا ۳۶۱ خیابان یونیورسیتی دنبال کند.

این صفحه اطلاعات عمومی درباره‌ی دادگاه عالی در تورنتو است، نه مشاوره‌ی حقوقی درباره‌ی پرونده‌ی شما. دستورالعمل‌های رویه‌ای تغییر می‌کنند: دستورالعمل فعلی دادگاه را بررسی کنید.