جلسه‌ی دادگاه را در انتاریو از دست داده‌اید: حالا چه پیش می‌آید؟

غیبت در جلسه‌ی دادگاه کیفری در انتاریو ممکن است به صدور حکم جلب (warrant) و اتهام تازه‌ی عدم حضور در دادگاه بینجامد که تا دو سال حبس دارد. پرونده‌ی اصلی هم با این غیبت از بین نمی‌رود. قدم اول این است که همان روز با یک وکیل صحبت کنید، بفهمید حکم جلب صادر شده است یا نه، و برای بازگشت به دادگاه برنامه بریزید.

غیبت در جلسه دلایل زیادی می‌تواند داشته باشد: بیماری، اشتباه خواندن اخطاریه، لغو پرواز، سردرگمی درباره‌ی لینک Zoom. قانون به این توجه می‌کند که آیا عذر موجه قانونی (lawful excuse) داشته‌اید یا نه، و کاری که پس از آن می‌کنید اهمیت دارد. این صفحه بخشی از راهنمای ما درباره‌ی دفاع کیفری در انتاریو است.

پس از غیبت در جلسه، قدم به قدم چه پیش می‌آید؟

1. دادگاه ثبت می‌کند که حاضر نشده‌اید. در پایان هر جلسه‌ی مدیریت پرونده، مقام قضاییِ رئیس جلسه تاریخ جلسه‌ی بعد را تعیین می‌کند. دادگاه دادگستری انتاریو (Ontario Court of Justice) به مردم اعلام می‌کند که اگر در آن تاریخ حاضر نشوند، مقام قضایی ممکن است حکم جلبشان را صادر کند، و ممکن است بازداشت شوند، در بازداشت بمانند و به عدم حضور متهم شوند.
2. ممکن است حکم جلب صادر شود. وقتی احضاریه (summons) به شما ابلاغ شده باشد، یا مقام قضایی (justice) اخطاریه‌ی حضور (appearance notice) یا تعهدنامه‌تان (undertaking) را تأیید کرده باشد، و شما در دادگاه حاضر نشوید، مقام قضایی می‌تواند حکم جلب شما را صادر کند (بند ۲ ماده ۵۱۲ قانون جزای کانادا، Criminal Code). اگر فقط نوبت انگشت‌نگاری را از دست داده باشید، باز هم مقام قضایی می‌تواند حکم جلب صادر کند (ماده ۵۱۲٫۲).
3. پلیس یا دادستان یکی از راه‌ها را انتخاب می‌کنند. آن‌ها می‌توانند طبق ماده ۱۴۵ اتهام تازه‌ای مطرح کنند، یا اگر غیبت شما به قربانی آسیبی نزده باشد، به جای آن از جلسه‌ی ارجاع قضایی (judicial referral hearing) استفاده کنند (مواد ۴۹۶ و ۵۲۳٫۱). جدول زیر این راه‌ها را نشان می‌دهد.
4. به دادگاه برمی‌گردید. این بازگشت ممکن است با بازداشت به موجب حکم جلب باشد، که در تورنتو می‌تواند به معنای جلسه‌ی رسیدگی به وثیقه (bail hearing) در مرکز منطقه‌ای وثیقه‌ی تورنتو در خیابان فینچ غربی باشد، یا با رفتن به دادگاه همراه با وکیل.
5. دادگاه آزادی شما را دوباره بررسی می‌کند. اگر دادستان (Crown) درخواست کند، مقام قضایی‌ای که احراز کند شرایط آزادی‌تان را نقض کرده‌اید، باید آزادی‌تان را لغو کند، و آن‌وقت بار اثبات بر دوش شماست تا نشان دهید چرا باید دوباره آزاد شوید (بندهای ۳ و ۴ ماده ۵۲۴).

آیا غیبت در دادگاه جرم است؟

ممکن است باشد. ماده ۱۴۵ قانون جزای کانادا حاضر نشدن در دادگاه را، اگر بدون عذر موجه قانونی و برخلاف الزام سند آزادی‌تان باشد، جرم می‌داند. اینکه دقیقاً کدام بند اعمال شود، به برگه‌ای بستگی دارد که به شما داده‌اند:

هر یک از این جرم‌ها را می‌توان از طریق کیفرخواست (indictment)، با حداکثر دو سال حبس، یا از طریق رسیدگی اختصاری (summary conviction) پیگیری کرد. دو نکته اهمیت دارد. این جرم فقط وقتی محقق می‌شود که عذر موجه قانونی نداشته باشید، پس مدارکی که نشان دهد چرا در جلسه حاضر نشدید ممکن است مهم باشد. و در مورد اخطاریه‌ی حضور یا تعهدنامه، اینکه جرم ادعایی روی برگه نادرست توصیف شده باشد، عذر به حساب نمی‌آید (بند ۶ ماده ۱۴۵). دادستان می‌تواند غیبت شما را با گواهی منشی دادگاه ثابت کند (بند ۹ ماده ۱۴۵)، هرچند دادگاه می‌تواند به متهم اجازه دهد از صادرکننده‌ی گواهی بازجویی متقابل (cross-examination) کند (بند ۱۰ ماده ۱۴۵).

اتهام، جلسه‌ی ارجاع یا حکم جلب: کدام راه ممکن است پیش رو باشد؟

در جلسه‌ی ارجاع قضایی، اگر مقام قضایی قانع شود که در دادگاه حاضر نشده‌اید و به هیچ قربانی آسیبی نرسیده است، باید شرایط آزادی‌تان را بازبینی کند و می‌تواند یکی از این تصمیم‌ها را بگیرد: هیچ اقدامی نکند، دستور آزادی تازه‌ای را جایگزین آزادی فعلی‌تان کند، اگر دادستان دلیل کافی ارائه دهد دستور بازداشت بدهد، یا پرونده را برای انگشت‌نگاری به تعویق بیندازد (بند ۳ ماده ۵۲۳٫۱). پس از این تصمیم، برای همان غیبت نمی‌توان اتهامی مطرح کرد (بند ۵ ماده ۵۲۳٫۱). اینکه دادستان از این راه استفاده کند یا نه، به انتخاب دادستان است، نه شما، اما وکیل می‌تواند آن را درخواست کند.

در مورد حکم جلب دادگاه، مهلت اهمیت دارد. اگر قاضی پیش از اجرای حکم مهلتی تعیین کند و شما در این مهلت داوطلبانه حاضر شوید، حکم اجراشده به حساب می‌آید (بندهای ۴ و ۵ ماده ۵۹۷).

غیبت در جلسه با وثیقه‌ی شما چه می‌کند؟

این اغلب بزرگ‌ترین پیامد است. اگر به دلیل نقض شرایط آزادی بازداشت شوید و دادستان لغو آزادی‌تان را بخواهد، مقام قضایی‌ای که احراز کند شرایط را نقض کرده‌اید، باید آزادی‌تان را لغو کند (بند ۳ ماده ۵۲۴). از آن پس در بازداشت می‌مانید، مگر اینکه نشان دهید چرا باید آزاد شوید، یعنی به‌روشنی ثابت کنید که برنامه‌ی آزادی‌تان خطرها را برطرف می‌کند (بند ۴ ماده ۵۲۴). همین بار اثبات معکوس (reverse onus) در جلسه‌ی وثیقه برای اتهام تازه‌ی عدم حضور هم اعمال می‌شود، اگر این اتهام زمانی مطرح شده باشد که در پرونده‌ی دیگری آزاد بوده‌اید (بند ۶(c) ماده ۵۱۵). یکی از سه دلیل بازداشت این است که برای اطمینان از حضور شما در دادگاه لازم باشد (بند ۱۰(a) ماده ۵۱۵)، و غیبت در جلسه مستقیماً به همین دلیل مربوط می‌شود. به زبان ساده، آزاد شدن دوباره سخت‌تر از دفعه‌ی اول می‌شود. صفحه‌ی ما درباره‌ی نحوه‌ی برگزاری جلسه‌های وثیقه در انتاریو خود جلسه را توضیح می‌دهد.

ضامن (surety) شما هم از این غیبت اثر می‌پذیرد. راهنمای دادگاه می‌گوید اگر در دادگاه حاضر نشوید، ممکن است ضامنتان مجبور شود مبلغ مندرج در دستور آزادی را بپردازد. راهنمای دولت انتاریو اضافه می‌کند که برای ضامن جلسه‌ای برگزار می‌شود، با دست‌کم ۱۰ روز اطلاع قبلی، که در آن قاضی ممکن است دستور دهد او تمام مبلغ یا بخشی از آن را بپردازد، یا هیچ مبلغی نپردازد. اگر یکی از اعضای خانواده برای شما ضمانت کرده است، بخوانید ضامن در انتاریو چه تعهدی می‌دهد.

چه عواملی پاسخ را تغییر می‌دهد؟

• برگه‌ای که با آن آزاد شده‌اید. جرم و اختیار صدور حکم جلب برای دستور آزادی، احضاریه، و اخطاریه‌ی حضور یا تعهدنامه‌ی تأییدشده با هم فرق دارد (بندهای ۲ تا ۴ ماده ۱۴۵ و بند ۲ ماده ۵۱۲).
• دلیل شما. هر یک از این جرم‌ها فقط وقتی محقق می‌شود که «بدون عذر موجه قانونی» حاضر نشده باشید (بندهای ۲ تا ۴ ماده ۱۴۵)، هرچند نادرستی توصیف جرم روی برگه عذر به حساب نمی‌آید (بند ۶ ماده ۱۴۵).
• اینکه کسی آسیب دیده است یا نه. راه ارجاع قضایی فقط وقتی باز است که غیبت به قربانی آسیبی نزده و خسارت به اموال یا زیان اقتصادی به بار نیاورده باشد (ماده ۴۹۶ و بند ۳ ماده ۵۲۳٫۱).
• اینکه از قبل در پرونده‌ی دیگری آزاد بوده‌اید یا نه. اتهام تازه‌ی عدم حضور، وقتی در پرونده‌ی دیگری آزاد هستید، بار اثبات را در جلسه‌ی وثیقه معکوس می‌کند (بند ۶(c) ماده ۵۱۵).
• اینکه وکیلتان با معرفی‌نامه حاضر شده است یا نه. اگر معرفی‌نامه‌ی وکیل (designation of counsel) ثبت شده باشد، حضور وکیلتان حضور شما حساب می‌شود، مگر اینکه دادگاه دستور دیگری بدهد (بند ۳(b) ماده ۶۵۰٫۰۱)، اما دادگاه همچنان می‌تواند حضور خودتان را لازم بداند و برایتان احضاریه یا حکم جلب صادر کند (بند ۴ ماده ۶۵۰٫۰۱).
• مرحله‌ی پرونده. در محاکمه‌ای که از طریق کیفرخواست انجام می‌شود، دادگاه می‌تواند حکم جلب دادگاه صادر کند (ماده ۵۹۷).
• وضعیت مهاجرتی. عدم حضور جرمی است که به هر دو روش قابل پیگرد است، و از نظر قانون مهاجرت، جرمی که به هر دو روش قابل پیگرد باشد کیفرخواستی حساب می‌شود (بند ۳(a) ماده ۳۶ قانون مهاجرت و حمایت از پناهندگان، Immigration and Refugee Protection Act).

آیا غیبت در جلسه بر وضعیت مهاجرتی اثر دارد؟

ممکن است، و بهتر است زود مطرحش کنید. برای مقیم دائم (permanent resident)، معیار غیرقابل‌پذیرش (inadmissible) شدن به دلیل جرم جدی (serious criminality) محکومیت به جرمی است که حداکثر مجازاتش دست‌کم ۱۰ سال است، یا جرمی که برای آن بیش از شش ماه حبس تعیین شده است (بند ۱(a) ماده ۳۶ قانون مهاجرت و حمایت از پناهندگان). حداکثر مجازات عدم حضور دو سال است، پس این جرم به‌تنهایی فقط وقتی به این معیار می‌رسد که بیش از شش ماه حبس تعیین شود؛ اتهام اصلی باید جداگانه ارزیابی شود. برای تبعه‌ی خارجی (foreign national)، مثل دانشجو یا کارگری که مجوز تحصیل یا کار دارد، محکومیت به جرمی که از طریق کیفرخواست قابل پیگرد است، یا به دو جرمی که از یک رویداد واحد ناشی نشده‌اند، برای غیرقابل‌پذیرش شدن به دلیل ارتکاب جرم (criminality) کافی است (بند ۲(a) ماده ۳۶). بخوانید اتهام کیفری چگونه می‌تواند بر وضعیت اقامت دائم اثر بگذارد. ما درباره‌ی بخش کیفری مشاوره می‌دهیم؛ مشاوره‌ی مهاجرتی را باید از یک وکیل مهاجرت گرفت.

برگه‌ای که با عجله خوانده شود، یا سفری به خارج که طولانی‌تر از برنامه شود، می‌تواند در هر خانواده‌ای به غیبت در جلسه بینجامد. اگر انگلیسی زبان اولتان نیست، تک‌تک تاریخ‌ها و شرط‌ها را با وکیلی مرور کنید که بتواند آن‌ها را به فارسی توضیح دهد؛ راهنمای ما برای فارسی‌زبانانی که در منطقه‌ی بزرگ تورنتو متهم شده‌اند توضیح می‌دهد این کار چگونه انجام می‌شود و مترجم شفاهی دادگاه (court interpreter) چگونه ترتیب داده می‌شود.

برای مثال: غیبت در جلسه پس از لغو پرواز

این یک مثال فرضی است، نه یک موکل واقعی و نه نتیجه‌ای که دفتر گرفته است. فرض کنید زنی که مقیم دائم است و در ریچموند هیل زندگی می‌کند، در تورنتو به تخریب اموال (mischief) متهم و با تعهدنامه‌ای آزاد می‌شود که هیچ شرطی درباره‌ی سفر ندارد. او برای مراسم خاکسپاری یکی از اعضای خانواده به خارج از کشور پرواز می‌کند. پرواز برگشتش لغو می‌شود و یک جلسه‌ی مدیریت پرونده را در ۱۰ خیابان آرموری (10 Armoury Street) از دست می‌دهد. او معرفی‌نامه‌ی وکیل را امضا نکرده بود.

برادرش همان صبح با یک وکیل تماس می‌گیرد. وکیل بررسی می‌کند که آیا حکم جلب صادر شده است یا نه، و چون تعهدنامه تأیید شده بود، توضیح می‌دهد که مقام قضایی می‌تواند حکم جلب صادر کند (بند ۲ ماده ۵۱۲). او اطلاعیه‌ی لغو پرواز از سوی شرکت هواپیمایی و جزئیات مراسم خاکسپاری را نگه می‌دارد، چون این‌ها به این پرسش مربوط‌اند که آیا عذر موجه قانونی داشته است یا نه.

وکیل با او و با دادستان برای بازگشتش به دادگاه برنامه‌ریزی می‌کند، می‌پرسد آیا پرونده می‌تواند به جلسه‌ی ارجاع قضایی برود، چون به کسی آسیبی نرسیده است، و برای حالتی که او به موجب حکم جلب بازداشت شود، یک برنامه‌ی آزادی آماده می‌کند. چون او مقیم دائم است، وکیل همچنین گوشزد می‌کند که هر اتهام تازه‌ای چه جایگاهی در وضعیت مهاجرتی او پیدا می‌کند.

مردم پس از غیبت در دادگاه چه اشتباه‌هایی می‌کنند؟

1. صبر کردن تا آب‌ها از آسیاب بیفتد. اتهام اصلی سر جایش می‌ماند، و بازداشت به موجب حکم جلب می‌تواند به جلسه‌ای برای لغو آزادی‌تان بینجامد (ماده ۵۲۴).
2. معرفی کردن خود به پلیس بدون برنامه. پس از نقض شرایط، ممکن است لازم باشد نشان دهید برنامه‌ی آزادی‌تان خطرها را برطرف می‌کند (بند ۴ ماده ۵۲۴)، پس پیش از هر کاری وکیل و در صورت لزوم ضامن را آماده کنید.
3. زیر پا گذاشتن شرط‌های دیگر در بحبوحه‌ی نگرانی. همه‌ی شرط‌های دیگر همچنان برقرارند؛ رعایت نکردن هر کدام خودش جرمی جداگانه است (بندهای ۴(a) و ۵(a) ماده ۱۴۵).
4. دور ریختن مدارک. گواهی پزشکی، سوابق سفر و پیام‌ها می‌توانند نشان دهند چرا نتوانستید حاضر شوید.
5. این تصور که وکیلتان به جای شما در جلسه حاضر بوده است. بدون معرفی‌نامه‌ی ثبت‌شده‌ی وکیل، حضور وکیل حضور شما حساب نمی‌شود (ماده ۶۵۰٫۰۱).
6. خبر ندادن به ضامن. پول ضامن شما در خطر است، و ضامن می‌تواند از دادگاه بخواهد او را از این نقش معاف کند.

حالا چه باید بکنید؟

1. مطمئن شوید چه اتفاقی افتاده است. تاریخ، ساعت و شعبه را روی برگه‌تان بررسی کنید. ابزار جست‌وجوی پرونده‌های دادگاه دادگستری انتاریو (Court Case Search Tool)، که از طریق سامانه‌ی Justice Services Online و با حساب ONe-key در دسترس است، تاریخ‌های آینده‌ی دادگاه را برای پرونده‌های کیفری بزرگسالان نشان می‌دهد، و دادگاه فهرست روزانه‌ی جلسه‌ها را هم منتشر می‌کند. اگر وکیل ندارید، دادگاه پیشنهاد می‌کند با دفتر دادگاه تماس بگیرید.
2. همان روز با یک وکیل تماس بگیرید. وکیل می‌تواند بفهمد حکم جلب صادر شده است یا نه و راه بازگشت به دادگاه را ترتیب دهد. در تورنتو، شماره‌ی دادگاه ۱۰ خیابان آرموری 416-212-2701 و شماره‌ی وکیل کشیک (duty counsel) سازمان کمک حقوقی انتاریو (Legal Aid Ontario) 416-646-1286 است.
3. شرط‌های دیگرتان را همچنان رعایت کنید. تصور نکنید که غیبت در جلسه آن‌ها را از بین برده است.
4. مدارکی جمع کنید که دلیل غیبتتان را نشان دهد. پرونده‌ی بیمارستان، گواهی پزشک یا هر چیزی که نشان دهد چرا نتوانستید حاضر شوید، می‌تواند به اثبات عذر موجه قانونی کمک کند.
5. به ضامنتان خبر دهید و با هم توافق کنید که هر کدام قدم بعدی را چگونه برمی‌دارید.
6. اگر بیرون از انتاریو هستید، پیش از سفر بازگشت با یک وکیل صحبت کنید تا بازگشتتان به دادگاه از پیش برنامه‌ریزی شده باشد.

پرسش‌های متداول

من نوبت انگشت‌نگاری را از دست داده‌ام، نه جلسه‌ی دادگاه را. آیا حکمش همان است؟

تقریباً. در مورد اخطاریه‌ی حضور تأییدشده، احضاریه یا تعهدنامه‌ی تأییدشده، حاضر نشدن برای انگشت‌نگاری طبق قانون شناسایی مجرمان (Identification of Criminals Act) مشمول همان جرم‌هاست (بند ۳ و بند ۴(b) ماده ۱۴۵). در مورد اخطاریه‌ی حضور یا تعهدنامه‌ی تأییدشده، مقام قضایی همچنین می‌تواند برای اتهام اصلی حکم جلب صادر کند (ماده ۵۱۲٫۲).

اگر بدانم جلسه‌ای را از دست می‌دهم، کسی می‌تواند به جای من به دادگاه برود؟

بله، و این خیلی بهتر از حاضر نشدن است. راهنمای دادگاه می‌گوید اگر نمی‌توانید حاضر شوید، باید کس دیگری از طرف شما حاضر شود تا دلیلش را توضیح دهد و تعویق جلسه (adjournment) بخواهد. صفحه‌ی ما درباره‌ی اینکه وکیلتان کی می‌تواند به جای شما در دادگاه حاضر شود معرفی‌نامه‌ی وکیل را توضیح می‌دهد.

آیا تا پایان پرونده در زندان می‌مانم؟

نه لزوماً. بازداشت فقط به دلایلی که در بند ۱۰ ماده ۵۱۵ آمده است موجه است، و مقام قضایی‌ای که دستور بازداشت ندهد، باید دستور آزادی صادر کند (بند ۵ ماده ۵۲۴). غیبت در جلسه آزادی را سخت‌تر می‌کند، نه غیرممکن، و هیچ وکیلی نمی‌تواند نتیجه را از پیش قول دهد.

آیا حکم جلب دادگاه بیرون از تورنتو هم اجرا می‌شود؟

بله. حکم جلب دادگاه که طبق ماده ۵۹۷ صادر شود، در هر جای کانادا قابل اجراست (بند ۲ ماده ۵۹۷).

اگر جلسه‌ای که از دست داده‌ام، جلسه‌ی محاکمه‌ام بوده باشد چه؟

راهنمای دادگاه هشدار می‌دهد که اگر محاکمه به تعویق نیفتد، ممکن است برگزار شود و شما در غیابتان مجرم شناخته شوید. فوراً با یک وکیل تماس بگیرید.

چطور جلسه‌ی بعدی را از دست ندهم؟

در پایان هر جلسه‌ی مدیریت پرونده، دادگاه تاریخ جلسه‌ی بعد را به شما اعلام می‌کند؛ پیش از ترک دادگاه یا خروج از جلسه‌ی آنلاین، آن را یادداشت کنید. اگر این نخستین جلسه‌ی شما بود، راهنمای ما درباره‌ی نخستین جلسه‌ی دادگاه (first appearance) در تورنتو توضیح می‌دهد شعبه‌ها و بازه‌های زمانی چگونه کار می‌کنند. صفحه‌ی ما درباره‌ی دادگاه ۱۰ خیابان آرموری راه‌های تماس با آن را فهرست کرده است.

دریافت کمک

دفتر حقوقی گامبریانی (Gambriani Law PC) از دفترش در نورت‌یورک، در ۵۰۰۰ خیابان یانگ، واحد ۱۹۰۱ (Suite 1901, 5000 Yonge Street)، موکلانی را در تورنتو و سراسر منطقه‌ی بزرگ تورنتو به انگلیسی و فارسی نمایندگی می‌کند. دفتر از دوشنبه تا جمعه، ساعت ۹ صبح تا ۵ بعدازظهر باز است و شماره‌ی آن +1 647 970 3370 است. هیچ وکیلی نمی‌تواند قول دهد دادگاه با غیبت در جلسه چگونه برخورد خواهد کرد، اما اقدام سریع گزینه‌های بیشتری برایتان باقی می‌گذارد. فهرست کارهای هفته‌ی اول پس از اتهام کیفری در تورنتو کمک می‌کند بقیه‌ی برگه‌هایتان را مرتب کنید.

این صفحه اطلاعات عمومی درباره‌ی آیین دادرسی کیفری انتاریو است، نه مشاوره‌ی حقوقی درباره‌ی پرونده‌ی شما.