در مرکز منطقه‌ای وثیقه‌ی تورنتو، ۲۲۰۱ خیابان فینچ غربی، چه در انتظار شماست

دادگاه دادگستری انتاریو (Ontario Court of Justice) پرونده‌های وثیقه‌ی بزرگسالان تورنتو را در روزهای کاری، آخر هفته‌ها و تعطیلات رسمی در مرکز منطقه‌ای وثیقه‌ی تورنتو (Toronto Regional Bail Centre)، ۲۲۰۱ خیابان فینچ غربی (2201 Finch Avenue West) رسیدگی می‌کند. بازداشت‌شده معمولاً از بازداشتگاه به‌صورت تصویری حاضر می‌شود، ضامن‌ها (sureties) به ساختمان می‌آیند یا تصویری وصل می‌شوند، و وکیل کشیک (duty counsel) وثیقه‌ی سازمان کمک حقوقی انتاریو در طبقه‌ی همکف (1st floor) دفتر دارد.

این صفحه راهنمایی عملی درباره‌ی این ساختمان و کسانی است که در آن کار می‌کنند. برای اینکه بدانید درباره‌ی وثیقه چگونه تصمیم گرفته می‌شود، صفحه‌ی اصلی ما درباره‌ی جلسات رسیدگی به وثیقه (bail hearings) در انتاریو را بخوانید. برای دیگر ساختمان‌های دادگاه در شهر، صفحه‌ی ما درباره‌ی دفاع کیفری در تورنتو را ببینید.

مرکز وثیقه چیست و پرونده‌های چه کسانی در آن رسیدگی می‌شود؟

ساختمان ۲۲۰۱ خیابان فینچ غربی یکی از شش محل دادگاه کیفری تورنتو بود که استان در سال ۲۰۲۳ همه را در ۱۰ خیابان آرموری (10 Armoury Street) یکجا کرد. این ساختمان به‌جای بسته شدن، به‌عنوان مرکز وثیقه برای جلسات وثیقه‌ی بزرگسالان باز ماند. دادگاه دادگستری انتاریو اعلام کرد که این مرکز همه‌ی کارهای وثیقه‌ی بزرگسالان در تورنتو را بر عهده می‌گیرد، از جمله دادگاه آخر هفته و تعطیلات رسمی (WASH court)، و تجهیزات لازم برای ارتباط با دادگاه جدید در مرکز شهر را دارد.

در عمل، هر بزرگسالی که در هر جای شهر بازداشت شود و پلیس او را برای جلسه‌ی وثیقه نگه دارد، پرونده‌اش در همین دادگاه رسیدگی می‌شود، فرقی نمی‌کند کدام حوزه‌ی پلیس (division) او را بازداشت کرده باشد. زمان‌بندی در شب جمعه یا تعطیلات آخر هفته در صفحه‌ی جلسه‌ی وثیقه پس از بازداشت در آخر هفته یا روز تعطیل در تورنتو کی برگزار می‌شود توضیح داده شده است.

یک روز وثیقه در ۲۲۰۱ فینچ، قدم به قدم چگونه پیش می‌رود؟

بیشتر پرونده‌های وثیقه همین ترتیب را دنبال می‌کنند. جدول زیر هر مرحله و قاعده‌ی پشت آن را نشان می‌دهد.

سیاست دادستانی انتاریو در امر وثیقه می‌گوید جلسه باید، هر جا ممکن باشد، در نخستین حضور متهم در دادگاه وثیقه برگزار و تمام شود، و هر تعویقی که دادستان درخواست می‌کند باید تا حد ضرورت کوتاه باشد. به همین دلیل ساعت‌های اول اهمیت دارند: دفاع باید برنامه‌ی آزادی و هر ضامنی را که لازم است سریع آماده کند.

قانون جزا اصل خویشتن‌داری (principle of restraint) را هم مقرر کرده است. مقام قضایی باید در درجه‌ی اول آزادی متهم را در نخستین فرصت معقول و با سبک‌ترین شرایط مناسب در نظر بگیرد، از جمله شرایطی که متهم به‌طور معقول بتواند رعایت کند (ماده ۴۹۳٫۱).

در ۲۲۰۱ خیابان فینچ غربی با چه کسانی می‌توانید تماس بگیرید؟

خدمات به زبان فرانسه در این محل از طریق تلفن و در باجه ارائه می‌شود. کمک حقوقی برای دفتر خود در مرکز وثیقه زبان‌های انگلیسی و فرانسه را اعلام کرده و برای زبان‌های دیگر ترجمه‌ی شفاهی در دسترس است. دادگاه کارت ویزا یا مسترکارت، کارت بانکی (دبیت)، پول نقد، چک و حواله‌ی پولی (money order) را می‌پذیرد.

آیا فرد بازداشت‌شده به ساختمان آورده می‌شود؟

معمولاً نه به‌صورت حضوری. قانون جزا می‌گوید متهم برای وثیقه حضوری حاضر می‌شود، مگر اینکه مقام قضایی حضور تصویری یا صوتی را اجازه دهد (بند ۲٫۲ ماده ۵۱۵)، و دستورالعمل رویه‌ای (practice direction) دادگاه دادگستری انتاریو درباره‌ی شیوه‌ی حضور، حضور تصویری را حالت پیش‌فرض قرار داده است: متهمان در جلسات وثیقه، در آزادی با توافق طرفین و در تعویق جلسه با ادامه‌ی بازداشت (remand) به‌صورت تصویری حاضر می‌شوند، مگر اینکه دادگاه دستور دیگری بدهد. ضامن‌ها می‌توانند حضوری یا تصویری، و با اجازه‌ی رئیس جلسه به‌صورت صوتی، حاضر شوند. اگر متهم حضوری حاضر شود، از وکلا هم انتظار می‌رود در دادگاه حاضر باشند.

این موضوع برنامه‌ی آن روز را برای خانواده‌ها تغییر می‌دهد. ضامن پیشنهادی اغلب می‌تواند بدون رانندگی تا خیابان فینچ غربی در جلسه شرکت کند. راهنمای خود دادگاه می‌گوید کسی که حاضر است ضامن شود باید با وکیل متهم یا وکیل کشیک تماس بگیرد. پیش از قبول کردن، بخوانید ضامن در انتاریو چه تعهدی می‌دهد: ضامن در تمام طول پرونده نظارت می‌کند و همیشه یک تعهد مالی بر عهده می‌گیرد.

دادگاه در مرکز وثیقه چه تصمیم‌هایی می‌تواند بگیرد؟

یک قاضی یا قاضی صلح (justice of the peace) تصمیم می‌گیرد که متهم آزاد شود یا در بازداشت بماند. بازداشت فقط به یکی از سه دلیل موجه است: برای اطمینان از حضور متهم در دادگاه، برای حمایت از مردم یا حفظ امنیت آنان، یا برای حفظ اعتماد به اجرای عدالت (بند ۱۰ ماده ۵۱۵). آزادی از «اصل نردبان» (ladder principle) پیروی می‌کند: دادگاه از پایین‌ترین پله شروع می‌کند و فقط تا جایی که لازم باشد بالا می‌رود.

سیاست دادستانی انتاریو محدودیت‌های عملی‌ای هم اضافه می‌کند. دادستان‌ها نباید ضامن را، که سخت‌گیرانه‌ترین شکل آزادی است، درخواست کنند، مگر اینکه همه‌ی شکل‌های سبک‌تر بررسی و رد شده باشند. هر مبلغی که تعهد می‌شود باید در حد توان مالی متهم و ضامن باشد، چون مبلغی که هیچ‌کس نتواند از عهده‌اش برآید در عمل همان اثر دستور بازداشت را دارد. نظارت ممکن است از طریق برنامه‌ی تأیید و نظارت وثیقه (Bail Verification and Supervision Program) هم انجام شود، برنامه‌ای که ممکن است متهم را ملزم به حضور و گزارش دادن کند و در رعایت شرایط به او کمک کند. همین سیاست می‌گوید متهم نباید احساس کند که برای آزاد شدن مجبور است به جرم اعتراف کند.

یک خانواده‌ی فارسی‌زبان چگونه در این روند شرکت می‌کند؟

دادگاه وثیقه به انگلیسی یا فرانسه کار می‌کند. ماده ۱۴ منشور حقوق و آزادی‌های کانادا (Canadian Charter of Rights and Freedoms) به طرف دعوا یا شاهدی که زبان دادرسی را نمی‌فهمد حق داشتن مترجم شفاهی دادگاه (court interpreter) را می‌دهد، و وزارت دادستانی کل انتاریو (Ministry of the Attorney General) در پرونده‌های کیفری برای هر زبانی که لازم باشد ترجمه‌ی شفاهی فراهم می‌کند. صفحه‌ی مترجمان این وزارتخانه، متهم و ضامن‌ها را جزو کسانی نام برده که ممکن است به مترجم نیاز داشته باشند. ضامنی که به مترجم نیاز دارد باید از وکیل بخواهد آن را درخواست کند؛ وکیل با هماهنگ‌کننده‌ی مترجمانِ دفتر دادگاه تماس می‌گیرد و زبان، فردی که به مترجم نیاز دارد، نوع جلسه (وثیقه)، تاریخ و ساعت و محل دادگاه را اعلام می‌کند. شماره‌ی دفتر دادگاه در مرکز وثیقه 416-314-3962 است.

دو شرط برای خانواده‌هایی که در خارج از کشور پیوند دارند زیاد پیش می‌آید. مقام قضایی می‌تواند به متهم دستور دهد همه‌ی گذرنامه‌هایش را تحویل دهد (بند ۴(f) ماده ۵۱۵) یا در محدوده‌ی قضایی مشخصی بماند (بند ۴(b) ماده ۵۱۵)، و بازداشت در صورتی می‌تواند موجه باشد که برای اطمینان از حضور متهم در دادگاه لازم باشد (بند ۱۰(a) ماده ۵۱۵). یک برنامه‌ی روشن برای ماندن در انتاریو تا پایان پرونده به رفع این نگرانی کمک می‌کند. راهنمای ما برای فارسی‌زبانانی که در منطقه‌ی بزرگ تورنتو متهم شده‌اند سفر، ضامن‌ها و هفته‌ی اول را با جزئیات بیشتری توضیح می‌دهد.

چه عواملی پاسخ را تغییر می‌دهد؟

• بار اثبات معکوس (reverse onus). در برخی اتهام‌ها، مثلاً جرم کیفرخواستی (indictable offence) که ادعا می‌شود متهم آن را زمانی مرتکب شده که برای جرم کیفرخواستی دیگری آزاد بوده، متهم باید با نشان دادن روشن اینکه برنامه‌ی آزادی خطرها را برطرف می‌کند، ثابت کند چرا بازداشتش موجه نیست (بند ۶ ماده ۵۱۵).
• جدی‌ترین جرم‌ها. در جرم‌هایی که در ماده ۴۶۹ فهرست شده‌اند، مثل قتل عمد، فقط قاضی دادگاه عالی دادگستری انتاریو (Superior Court of Justice) می‌تواند دستور آزادی بدهد (ماده ۵۲۲)، پس مرکز وثیقه نمی‌تواند.
• سابقه‌ی خود ضامن. کسی که در ده سال پیش از صدور دستور آزادی به جرم کیفرخواستی محکوم شده، نمی‌تواند ضامن شود، مگر اینکه ضامن مناسب دیگری در دسترس نباشد و این کار به مصلحت عدالت باشد (بند ۲٫۱۱ ماده ۵۱۵).
• آزادی قبلی. اگر بازداشت به خاطر نقض یک دستور آزادی باشد، آزادی قبلی ممکن است لغو شود و متهم شاید مجبور شود دوباره ثابت کند که آزادی‌اش موجه است (ماده ۵۲۴).
• اتهام خانگی. مقام قضایی باید بررسی کند که آیا اتهام شامل خشونت علیه شریک زندگی است یا نه (بند ۳ ماده ۵۱۵)، و شرط عدم تماس (no-contact condition) رایج است. صفحه‌ی ما درباره‌ی اتهام‌های خشونت خانگی در انتاریو توضیح می‌دهد معمولاً پس از آن چه پیش می‌آید.
• جلسات طولانی. جلساتی که برای دادگاه‌های عادی وثیقه بیش از حد طولانی‌اند، به‌عنوان جلسه‌ی ویژه‌ی وثیقه (special bail hearing) تعیین می‌شوند، اغلب در یک دادگاه ویژه و با یک جلسه‌ی مقدماتی (pre-hearing conference) نزد قاضی یا قاضی صلح.

پس از جلسه چه اتفاقی می‌افتد؟

اگر آزاد شود: دستور آزادی شرایط و تاریخ و محل جلسه‌ی بعدی دادگاه را مشخص می‌کند، که در دادگاه مدیریت پرونده (case management court) است. برای بیشتر پرونده‌های تورنتو، این جلسه در ساختمان دادگاه ۱۰ خیابان آرموری برگزار می‌شود. زیر پا گذاشتن یک شرط یا غیبت در دادگاه می‌تواند به بازداشت و اتهام‌های تازه منجر شود و، اگر تعهد پرداختی در کار باشد، متهم و ضامن را ناچار کند مبلغ تعهدشده را بپردازند.

اگر بعداً لازم شود شرطی تغییر کند و دادستان موافق باشد، از فرم تغییر توافقی شرایط (consent variation) استفاده می‌شود؛ ضامن‌ها هم باید رضایت دهند، و تغییر فقط وقتی اجرا می‌شود که دادستان رضایت داده و یک مقام قضایی آن را تأیید کرده باشد. صفحه‌ی ما درباره‌ی تغییر شرط عدم تماس در وثیقه این روند را قدم به قدم توضیح می‌دهد.

اگر در بازداشت بماند: متهم تا پایان پرونده در بازداشت می‌ماند، مگر اینکه درخواست بازبینی وثیقه (bail review) نتیجه بدهد. بازبینی دستور بازداشت، یا شرایط آزادی‌ای که دادستان حاضر به تغییرشان نیست، با قاضی دادگاه عالی است (ماده ۵۲۰). در تورنتو این دادگاه در ۳۶۱ خیابان یونیورسیتی (361 University Avenue) مستقر است. دادستان هم می‌تواند بازبینی دستور آزادی را درخواست کند. دستور بازداشت می‌تواند شامل منع تماس با افراد نام‌برده باشد (بند ۱۲ ماده ۵۱۵). در بیشتر اتهام‌ها، اگر محاکمه ظرف ۹۰ روز آغاز نشده باشد، کسی که متهم را در بازداشت نگه داشته باید از قاضی بخواهد جلسه‌ای برگزار کند تا بررسی شود که آیا متهم باید آزاد شود یا نه (ماده ۵۲۵).

آیا در مرکز وثیقه به پرونده‌های دیگری هم رسیدگی می‌شود؟

بله. این ساختمان برای پرونده‌های بزرگسالان یک دادگاه اعتراف به جرم (plea court) دارد، در شعبه‌ی ۲۱۲، که ساعت ۱۰:۰۰ صبح تشکیل می‌شود، و مشخصات Zoom آن در صفحه‌ی این محل در سایت دادگاه دادگستری انتاریو منتشر شده است. صفحه‌ی منابع دادگاهی ما نسخه‌ای از اتاق‌های Zoom دادگاه‌های وثیقه‌ی روزهای کاری و آخر هفته را که در اختیار داریم نگه می‌دارد؛ اگر با هم فرق داشتند، به صفحه‌ی دادگاه اعتماد کنید.

برای مثال: جلسه‌ای در یک روز کاری با ضامنی فارسی‌زبان

این یک مثال فرضی است، نه یک موکل واقعی و نه نتیجه‌ای که دفتر گرفته است. فرض کنید مردی چهل‌وچندساله یک بعدازظهر سه‌شنبه در اتوبیکو بازداشت می‌شود و پلیس او را به اتهام سرقت برای جلسه‌ی وثیقه نگه می‌دارد. خواهر بزرگ‌ترش نزدیک او زندگی می‌کند و حاضر است بر او نظارت کند، اما با فارسی راحت‌تر است تا انگلیسی.

وکیلش در مرکز وثیقه با او صحبت می‌کند و تلفنی به فارسی با خواهرش گفت‌وگو می‌کند، توضیح می‌دهد ضامن چه قولی می‌دهد، و از دفتر دادگاه برای خواهر مترجم فارسی درخواست می‌کند. روز چهارشنبه دادستان اعلام می‌کند که با آزادی با ضامن موافق است. خواهر به‌صورت تصویری به جلسه می‌پیوندد، از طریق مترجم به پرسش‌ها پاسخ می‌دهد، و مقام قضایی متهم را با دستور آزادی آزاد می‌کند: خواهرش ضامن است، تعهد پرداخت در حد توان مالی خواهر است، و نخستین تاریخ دادگاه در ۱۰ خیابان آرموری است. اگر دادستان با آزادی مخالفت کرده بود، وکیل می‌سنجید که آیا می‌شود برنامه را محکم‌تر کرد یا قدم بعدی درخواست بازبینی وثیقه است.

خانواده‌ها در مرکز وثیقه چه اشتباه‌هایی می‌کنند؟

1. رفتن به ۱۰ خیابان آرموری. وثیقه‌ی بزرگسالان در تورنتو در ۲۲۰۱ خیابان فینچ غربی است؛ ۱۰ خیابان آرموری جایی است که پرونده پس از آزادی به آنجا می‌رود.
2. قول دادن مبلغی بیش از توان ضامن. مبلغ باید در حد توان مالی ضامن باشد، و اگر دستور نقض شود، ممکن است این مبلغ ضبط شود (forfeiture).
3. تکیه بر یکی از بستگان برای ترجمه. از وکیل یا وکیل کشیک بخواهید برای متهم یا ضامن مترجم شفاهی دادگاه درخواست کند.
4. تماس با شاکی. تماس می‌تواند به برنامه‌ی آزادی آسیب بزند و، وقتی شرطی برقرار شد، ممکن است اتهام تازه‌ای به حساب بیاید.
5. پذیرفتن شرط‌هایی که هیچ‌کس نمی‌تواند رعایتشان کند. نقض شرط جرمی جداگانه است؛ ببینید مجازات نقض شرایط وثیقه چیست.

این هفته چه کارهایی می‌توانید انجام دهید؟

1. مطمئن شوید فرد کجا نگه داشته می‌شود و جلسه در مرکز منطقه‌ای وثیقه‌ی تورنتو است.
2. هرچه زودتر با یک وکیل، یا با وکیل کشیک وثیقه به شماره‌ی 416-646-1286، تماس بگیرید.
3. جزئیاتی را که دادگاه انتظار دارد جمع کنید: شغل، نشانی در مدت آزادی با وثیقه، اینکه تاریخ‌های دادگاه چگونه پیگیری می‌شود، و هر برنامه‌ی درمانی.
4. در خانواده توافق کنید چه کسی می‌تواند ضامن شود، و مطمئن شوید که او می‌تواند در تمام طول پرونده نظارت کند.
5. اگر متهم یا ضامن به مترجم فارسی نیاز دارد، به وکیل بگویید.
6. پس از آزادی، دستور آزادی را در جای امنی نگه دارید، تک‌تک شرط‌ها را بخوانید و تاریخ جلسه‌ی بعدی در ۱۰ خیابان آرموری را یادداشت کنید.

پرسش‌های متداول

آیا ضامن بعداً می‌تواند کنار بکشد؟

بله. دادگاه می‌گوید ضامن می‌تواند هر زمان به ساختمان دادگاه برود و درخواست کند از ضمانت معاف شود. ضامنی که برای این کار به مترجم نیاز دارد، می‌تواند با دفتر دادگاه تماس بگیرد و مترجم بخواهد.

آیا ضامن باید پول نقد بگذارد؟

معمولاً نه. دادگاه تعهد ضامن را قول پرداخت یا، در شرایط استثنایی، سپرده توصیف می‌کند. سیاست دادستانی می‌گوید اگر ضامن دارایی‌ای دارد که می‌توان پرداخت آن را تعهد کرد، نباید پول نقد خواست.

اگر پس از نقض شرط، ضامن نتواند پول را بپردازد چه؟

راهنمای دادگاه هشدار می‌دهد که ضامنی که پول کافی ندارد ممکن است به حبس محکوم شود. این یکی از دلایلی است که فقط باید مبلغی را تعهد کنید که از عهده‌اش برمی‌آیید.

آیا می‌توان به فردی که در بازداشت است دستور داد با کسی تماس نگیرد؟

بله. دستور بازداشت می‌تواند به متهم دستور دهد که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم با قربانی، شاهد یا هر فرد نام‌برده‌ی دیگری ارتباط برقرار نکند (بند ۱۲ ماده ۵۱۵).

نخستین جلسه‌ی دادگاه پس از آزادی کجاست؟

برای بیشتر اتهام‌های تورنتو، در دادگاه مدیریت پرونده در ۱۰ خیابان آرموری. راهنمای ما درباره‌ی نخستین جلسه‌ی دادگاه (first appearance) در تورنتو آن روز را توضیح می‌دهد.

من مقیم دائم هستم. آیا وثیقه بر وضعیت اقامتم اثر می‌گذارد؟

خود وثیقه محکومیت نیست. اما محکومیتی که بعداً صادر شود می‌تواند اثر بگذارد، پس کل پرونده باید با در نظر گرفتن مسائل مهاجرتی برنامه‌ریزی شود؛ ببینید اتهام کیفری برای یک مقیم دائم (permanent resident) چه معنایی دارد.

دریافت کمک

دفتر حقوقی گامبریانی (Gambriani Law PC) در جلسات وثیقه در تورنتو به انگلیسی و فارسی کار می‌کند، از جمله پیدا کردن ضامن‌های احتمالی و پیشنهاد شرایطی که دادگاه بتواند بپذیرد. از همان تماس اول می‌توانیم به فارسی با خانواده صحبت کنیم و پیش از آنکه کسی چیزی امضا کند، تک‌تک شرط‌ها را توضیح دهیم. برای قدم‌های پس از آزادی، فهرست کارهای هفته‌ی اول پس از اتهام کیفری در تورنتو را در ادامه بخوانید.

این صفحه اطلاعات عمومی درباره‌ی دادگاه وثیقه در تورنتو است، نه مشاوره‌ی حقوقی درباره‌ی پرونده‌ی هیچ‌کس.