در تورنتو به جرمی متهم شده‌اید: در هفته‌ی اول چه کنید و چه چیزهایی برای وکیلتان ببرید

در هفته‌ی اول، برگه‌ی آزادی‌تان را سطر به سطر بخوانید، همه‌ی شرط‌های آن را رعایت کنید، تاریخ دادگاه و نوبت انگشت‌نگاری را یادداشت کنید و پیش از آنکه با هر کس دیگری درباره‌ی پرونده حرف بزنید، با یک وکیل صحبت کنید. سپس آنچه را وکیلتان لازم دارد جمع کنید: سند آزادی، هر برگه‌ی دیگری که پلیس داده است، رسید اموال توقیف‌شده، و نام کسانی که ماجرا را دیده‌اند.

روزهای پس از اتهام آشفته‌اند و اشتباه‌های کوچک در همان هفته می‌توانند گرفتاری‌های تازه‌ای بسازند. این فهرست، قدم‌های عملی پس از یک اتهام کیفری در تورنتو را همراه با قاعده‌ی حقوقی پشت هر قدم توضیح می‌دهد.

کارهای این هفته، روز به روز

۱. برگه‌ای را که پلیس به شما داده بخوانید

پلیس بیشتر افراد را با اخطاریه‌ی حضور یا تعهدنامه آزاد می‌کند. هر دو تاریخ دادگاه را تعیین می‌کنند و هر کدام می‌تواند تاریخ جداگانه‌ای هم برای انگشت‌نگاری و عکس‌برداری تعیین کند. تعهدنامه ممکن است شرط‌هایی هم داشته باشد، مثل گزارش دادن به پلیس، دوری از برخی افراد یا مکان‌ها، تحویل گذرنامه یا نگه نداشتن سلاح (بند ۳ ماده ۵۰۱). دادگاه دادگستری انتاریو (Ontario Court of Justice) یادآوری می‌کند که مشخصات اتصال به نخستین جلسه‌ی مجازی روی خود سند آزادی چاپ شده است. راهنمای ما درباره‌ی آنچه در نخستین جلسه‌ی دادگاه در تورنتو می‌گذرد هر نوع برگه را توضیح می‌دهد.

۲. همه‌ی شرط‌ها را رعایت کنید، حتی شرط‌های دست‌وپاگیر را

زیر پا گذاشتن یکی از شرط‌های تعهدنامه یا دستور آزادی جرمی است که دادستان می‌تواند آن را از طریق کیفرخواست (indictment)، با حداکثر دو سال حبس، یا از طریق رسیدگی اختصاری (summary conviction) پیگیری کند (بندهای ۴ و ۵ ماده ۱۴۵). به گفته‌ی دادگاه، نقض شرط ممکن است به بازداشت دوباره و ماندن در بازداشت هم بینجامد. اگر شرطی عملاً اجراشدنی نیست، مثلاً شرط عدم تماس (no-contact condition) با کسی که با او زندگی می‌کنید، آن را نادیده نگیرید. درباره‌ی تغییرش از یک وکیل بپرسید: تعهدنامه را می‌توان با رضایت کتبی شما و دادستان، یا با درخواست از مقام قضایی (justice)، تغییر داد (ماده ۵۰۲).

۳. تاریخ دادگاه یا نوبت انگشت‌نگاری را از دست ندهید

هر دو تاریخ را هم در گوشی‌تان و هم روی کاغذ یادداشت کنید. حاضر نشدن در جایی که ملزم به حضور در آن هستید جرم است (ماده ۱۴۵)، و مقام قضایی می‌تواند حکم جلب شما را صادر کند (بند ۲ ماده ۵۱۲)؛ غیبت در نوبت انگشت‌نگاری هم ممکن است به صدور حکم جلب بینجامد (ماده ۵۱۲٫۲). اگر یکی از این تاریخ‌ها گذشته است، همین حالا بخوانید پس از غیبت در جلسه‌ی دادگاه در انتاریو چه باید کرد. اگر تاریخ دادگاهتان در تورنتو است، راهنمای ما درباره‌ی دادگاه ۱۰ خیابان آرموری توضیح می‌دهد کجا بروید و روز دادگاه چگونه می‌گذرد.

۴. پیش از حرف زدن درباره‌ی پرونده، با وکیل صحبت کنید

هر کسی که بازداشت یا توقیف می‌شود حق دارد بی‌درنگ وکیل بگیرد و به او دستور دهد (بند (b) ماده ۱۰ منشور). در عمل، عاقلانه است تا وقتی مشاوره نگرفته‌اید، درباره‌ی اتهام با هیچ کس دیگری حرف نزنید، از جمله در پیامک یا شبکه‌های اجتماعی. اگر کسی که در بازداشت است به فردی نیاز دارد که ضامن (surety) او شود، آن فرد پیش از قبول این نقش باید بخواند ضامن در انتاریو چه تعهدی می‌دهد. اگر شهروند کانادا نیستید، از همان ابتدا به وکیلتان بگویید: اتهام کیفری می‌تواند بر وضعیت مهاجرتی اثر بگذارد و این ممکن است شیوه‌ی رسیدگی به پرونده را تغییر دهد. صفحه‌ی ما درباره‌ی اینکه محکومیت چگونه می‌تواند بر وضعیت اقامت دائم اثر بگذارد دلیلش را توضیح می‌دهد.

زمان‌بندی از جنبه‌ی دیگری هم به کمکتان می‌آید. طبق یک دستورالعمل رویه‌ای (practice direction) دادگاه دادگستری انتاریو، وقتی کسی که در بازداشت نیست تا نخستین جلسه، یا ظرف چهار هفته پس از آن، وکیل داشته باشد، پرونده معمولاً حدود ۱۲ هفته به تعویق می‌افتد تا وکیل مدافع و دادستان مدارک را بررسی کنند و جلسه‌ی پیش‌دادرسی با دادستان (Crown pre-trial) را برگزار کنند، به جای اینکه شما هر چند هفته یک بار به دادگاه برگردید. مشاوره‌ی زودهنگام همچنین کمک می‌کند بفهمید چه عواملی هزینه‌ی دفاع کیفری در تورنتو را تعیین می‌کنند.

۵. مدارک پرونده‌تان را بگیرید

افشای مدارک یعنی پرونده‌ای که دادستان درباره‌ی شما در اختیار دارد: ممکن است شامل سند اتهام (Information) که اتهام‌ها را فهرست می‌کند، یادداشت‌های مأموران پلیس، فیلم یا عکس، اظهارات شاهدان و خلاصه‌ای از ماجرا باشد. دفتر دادستانی معمولاً این مدارک را پیش از نخستین جلسه یا در همان جلسه می‌دهد، اغلب از طریق یک «درگاه دیجیتال افشای مدارک» (digital disclosure hub). اگر هنوز وکیل ندارید، با دفتر دادستانی تورنتو (Toronto Crown Attorney's office) به شماره‌ی 416-212-2707 تماس بگیرید و این‌ها را بدهید: نام کامل، تاریخ تولد، اتهام‌ها، شماره‌ی پرونده‌ی پلیس (occurrence number) که در برگه‌های آزادی‌تان آمده است، و ایمیل، شماره‌ی تلفن و نشانی پستی‌تان.

۶. سفر، کار و خانواده را با شرط‌هایتان هماهنگ کنید

تقویم چند ماه آینده‌تان را کنار شرط‌هایتان بگذارید. تعهدنامه ممکن است شما را ملزم کند در محدوده‌ای مشخص بمانید یا گذرنامه‌هایتان را تحویل دهید (بندهای ۳(b) و ۳(f) ماده ۵۰۱)، و تا پایان پرونده به قوت خود باقی است (بند ۱ ماده ۵۲۳). اگر سفری به خارج از کشور رزرو کرده‌اید، مثلاً برای دیدن خانواده در ایران، همین حالا موضوع را با وکیلتان در میان بگذارید، نه یک هفته پیش از سفر؛ هر تغییری به رضایت کتبی دادستان یا دستور مقام قضایی نیاز دارد (ماده ۵۰۲). اگر اتهام به همسر یا شریک زندگی‌تان مربوط است و خانه یا فرزند مشترک دارید، پیش از هر برنامه‌ریزی بخوانید شرط عدم تماس چگونه تغییر می‌کند.

اگر بیرون از شهر تورنتو متهم شده‌اید، همین قدم‌ها برقرار است اما دادگاه فرق می‌کند: اتهام‌های منطقه‌ی یورک به دادگاه نیومارکت می‌روند و اتهام‌های منطقه‌ی پیل به برمپتون. برای نکته‌هایی که خاص این شهر است، صفحه‌ی ما درباره‌ی دفاع کیفری در تورنتو را ببینید.

چه عواملی پاسخ را تغییر می‌دهد؟

• اینکه آزاد شده‌اید یا در بازداشت مانده‌اید. اگر کسی هنوز در بازداشت است، قدم اول جلسه‌ی رسیدگی به وثیقه (bail hearing) است که اگر مقام قضایی در دسترس باشد، باید ظرف ۲۴ ساعت برگزار شود (ماده ۵۰۳).
• نوع اتهام. اتهام رانندگی در حالت مستی، اگر میزان الکل ۰٫۰۸ یا بیشتر باشد یا از دادن نمونه امتناع کرده باشید، تعلیق فوری ۹۰ روزه‌ی گواهینامه و توقیف ۷ روزه‌ی خودرو از سوی دولت استان را هم به دنبال دارد، جدا از پرونده‌ی کیفری.
• اتهام مربوط به خشونت خانگی. شرط عدم تماس و شرط محل اقامت رایج است و برای شما الزام‌آور است، حتی اگر طرف مقابل خواهان تماس باشد.
• اینکه وکیل زود رسماً در پرونده ثبت شود یا نه. داشتن وکیل تا نخستین جلسه، یا ظرف چهار هفته پس از آن، دستورالعمل تعویق ۱۲ هفته‌ای را به جریان می‌اندازد.
• آنچه دادستان پیشنهاد می‌کند. فرم بررسی اتهام (Charge Screening Form) ممکن است نشان دهد که برنامه‌ی جایگزین رسیدگی (diversion) پیشنهاد شده است یا نه. بخوانید آیا برنامه‌ی جایگزین رسیدگی در تورنتو ممکن است.
• وضعیت مهاجرتی شما. برای مقیم دائم (permanent resident)، حداکثر مجازات اتهام و هر مجازاتی که تعیین شود، طبق قانون مهاجرت و حمایت از پناهندگان (Immigration and Refugee Protection Act) اهمیت دارد (بند ۱(a) ماده ۳۶).

برای مثال: یک هفته پس از اتهام در نورت‌یورک

این یک مثال فرضی است، نه یک موکل واقعی و نه نتیجه‌ای که دفتر گرفته است. فرض کنید مردی که چهار سال پیش از ایران به تورنتو آمده، پس از مشاجره با زنی که همسایه‌ی او در همان ساختمان است، به ضرب‌وجرح (assault) متهم می‌شود. پلیس او را با تعهدنامه آزاد می‌کند: نوبت انگشت‌نگاری پنج روز بعد، نخستین جلسه‌ی دادگاه در ۱۰ خیابان آرموری شش هفته بعد، و این شرط که با همسایه تماس نگیرد و به واحد او نرود.

روز اول، تعهدنامه را با دخترش می‌خواند، اما برخی عبارت‌ها برایش روشن نیست، پس روز دوم به فارسی با یک وکیل صحبت می‌کند. وکیل توضیح می‌دهد که کلمه‌ی «غیرمستقیم» در شرط عدم تماس، پیام فرستادن از طریق ساکنان دیگر ساختمان را هم در بر می‌گیرد. روز سوم، آنچه را اتفاق افتاده می‌نویسد و نام دو نفری را که ماجرا را دیده‌اند یادداشت می‌کند. روز پنجم به نوبت انگشت‌نگاری می‌رود. تا پایان هفته، وکیلش مدارک پرونده را از دادستان درخواست کرده و یادداشت کرده است که او مقیم دائم است، تا هر پیشنهادی که بعداً مطرح شود، هم در برابر پیامدهای مهاجرتی و هم در برابر پیامدهای کیفری سنجیده شود.

مردم در هفته‌ی اول چه اشتباه‌هایی می‌کنند؟

1. توضیح دادن «روایت خودشان» به پلیس پس از آزادی. اول مشاوره بگیرید؛ هر حرفی که بزنید ممکن است به مدرک تبدیل شود.
2. نوشتن درباره‌ی پرونده در فضای مجازی. پیامک‌ها و پست‌های شبکه‌های اجتماعی درباره‌ی اتهام ممکن است سر از مدارک پرونده درآورند.
3. تماس با شاکی (complainant) برای عذرخواهی یا توضیح دادن. اگر شرط عدم تماس دارید، این کار نقض شرط است، و تماس غیرمستقیم هم حساب می‌شود.
4. نرفتن به نوبت انگشت‌نگاری. این الزامی جدا از تاریخ دادگاه است (ماده ۵۱۲٫۲).
5. این تصور که اتهامِ پس‌گرفته‌شده هیچ ردی باقی نمی‌گذارد. ببینید آیا اتهامِ پس‌گرفته‌شده در گواهی سوابق پلیسی دیده می‌شود.
6. تکیه بر ترجمه‌ی یک دوست. اگر انگلیسی زبان اولتان نیست، برگه را با وکیلی مرور کنید که راحت بتوانید با او حرف بزنید، و اگر لازم است، مترجم شفاهی دادگاه (court interpreter) بخواهید.

در نخستین دیدار با وکیل چه چیزهایی همراه داشته باشید؟

• همه‌ی برگه‌هایی که پلیس داده است: اخطاریه‌ی حضور، تعهدنامه، احضاریه (summons) یا دستور آزادی.
• رسید هر چیزی که پلیس توقیف کرده است، مثلاً گوشی تلفن.
• هر مدرکی که از پرونده به دستتان رسیده است، از جمله فرم یک‌صفحه‌ای بررسی اتهام.
• نام و اطلاعات تماس شاهدان احتمالی، و یادداشت‌های خودتان از آنچه اتفاق افتاده است.
• برنامه‌ی کاری و خانوادگی‌تان، تا تاریخ‌های دادگاه و شرط‌ها با آن هماهنگ شود.
• اگر شهروند کانادا نیستید، مدارک مهاجرتی‌تان.
• کارت شناسایی عکس‌دار.

اگر در دادگاه به مترجم نیاز دارید، این را بگویید: وزارت دادستانی کل انتاریو (Ministry of the Attorney General) در پرونده‌های کیفری، ترجمه‌ی شفاهی را به هر زبانی که لازم باشد فراهم می‌کند، و می‌توانید در نخستین جلسه این موضوع را به‌طور رسمی و در صورت‌جلسه مطرح کنید.

پرسش‌های متداول

آیا یکی از اعضای خانواده می‌تواند به جای من با وکیل تماس بگیرد؟

بله. یکی از بستگان می‌تواند اولین تماس را بگیرد و وقت مشاوره رزرو کند؛ این کار وقتی رایج است که فرد متهم سر کار است یا با فارسی راحت‌تر است. با این حال، وکیل پیش از اینکه کاری در پرونده انجام دهد، باید مستقیماً با خود شما صحبت کند.

اگر توان پرداخت هزینه‌ی وکیل را نداشته باشم چه؟

برای اینکه بدانید واجد شرایط دریافت کمک هستید یا نه، با سازمان کمک حقوقی انتاریو به شماره‌ی 1-800-668-8258 تماس بگیرید، و در نخستین جلسه در دادگاه سراغ وکیل کشیک (duty counsel) را بگیرید. صفحه‌ی ما درباره‌ی عواملی که هزینه‌ی دفاع کیفری را تعیین می‌کنند توضیح می‌دهد کدام مرحله‌ها کار بیشتری می‌طلبند.

اگر فکر می‌کنم اتهام نادرست است، باز هم باید به نوبت انگشت‌نگاری بروم؟

بله. این نوبت یک الزام قانونی است که روی برگه‌تان آمده، و غیبت در آن ممکن است به صدور حکم جلب بینجامد (ماده ۵۱۲٫۲). درستی یا نادرستی اتهام بعداً، در دادگاه، روشن می‌شود.

تا وقتی پرونده باز است می‌توانم از انتاریو خارج شوم؟

فقط اگر شرط‌هایتان اجازه دهد. ببینید آیا شرطی برای ماندن در یک حوزه‌ی قضایی مشخص یا تحویل گذرنامه دارید، و پیش از سفر از وکیلتان بپرسید.

آیا این اتهام در بررسی سوابق دیده می‌شود؟

این به نحوه‌ی پایان پرونده و نوع بررسی‌ای که انجام می‌شود بستگی دارد. راهنمای ما درباره‌ی معنای هر نتیجه‌ی پرونده‌ی کیفری پس گرفته شدن اتهام، تعهد حفظ صلح (peace bond)، معافیت (discharge) و محکومیت را با هم مقایسه می‌کند.

آیا کمک به زبان فارسی در دسترس است؟

بله. دفتر حقوقی گامبریانی (Gambriani Law PC) به انگلیسی و فارسی کار می‌کند، و دادگاه در پرونده‌های کیفری به هر زبانی که لازم باشد مترجم فراهم می‌کند. راهنمای ما برای فارسی‌زبانانی که در منطقه‌ی بزرگ تورنتو متهم شده‌اند کل روند را قدم به قدم توضیح می‌دهد.

دریافت کمک

دفتر حقوقی گامبریانی موکلان را به انگلیسی و فارسی در دفترش در ۵۰۰۰ خیابان یانگ (5000 Yonge Street) در نورت‌یورک می‌پذیرد، و از طریق تلفن یا واتساپ هم در دسترس است. وکیلی که از هفته‌ی اول کار را شروع کند، بیشترین فرصت را برای رسیدگی به شرط‌ها، مدارک پرونده و زمان‌بندی دارد.

این صفحه اطلاعات عمومی است، نه مشاوره‌ی حقوقی درباره‌ی پرونده‌ی شما.