آیا در انتاریو باید خودتان به دادگاه بروید، یا وکیلتان می‌تواند به جای شما حاضر شود؟

اغلب وکیلتان می‌تواند به جای شما حاضر شود. وقتی معرفی‌نامه‌ی وکیل (designation of counsel) را ثبت کنید، وکیلتان می‌تواند در بیشتر مراحل یک پرونده‌ی کیفری در انتاریو به جای شما حاضر شود، و در جلسه‌های عادی مدیریت پرونده (case management) هم می‌توان از طریق Zoom شرکت کرد. با این حال، هنگامی که شاهدان شهادت می‌دهند، هنگام انتخاب اعضای هیئت منصفه (jury)، و برای اعتراف به جرم (guilty plea) و تعیین مجازات باید خودتان حاضر باشید، مگر اینکه دادگاه دستور دیگری بدهد.

موکلانی که شغل، فرزند یا برنامه‌ی سفر دارند این پرسش را زود مطرح می‌کنند، چون یک پرونده‌ی کیفری ممکن است جلسه‌های زیادی داشته باشد. در این صفحه توضیح می‌دهیم که این قواعد در دادگاه دادگستری انتاریو (Ontario Court of Justice)، جایی که هر پرونده‌ی دفاع کیفری در انتاریو از آن شروع می‌شود، چگونه کار می‌کند.

حضور در دادگاه قدم به قدم چگونه است؟

بیشتر پرونده‌های بزرگسالان همین مسیر را طی می‌کنند.

1. معرفی‌نامه‌ی وکیل را امضا می‌کنید. این سندی کوتاه است که در دادگاه ثبت می‌شود و وکیلتان را برای نمایندگی شما تعیین می‌کند (بند ۱ ماده ۶۵۰٫۰۱ قانون جزای کانادا، Criminal Code). این سند باید نام و نشانی وکیل را داشته باشد و هر دوی شما آن را امضا کنید (بند ۲ ماده ۶۵۰٫۰۱).
2. نخستین جلسه‌ی دادگاه (first appearance). راهنمای دادگاه می‌گوید وکیلی که گرفته‌اید می‌تواند از طرف شما حاضر شود، همراه شما حاضر شود، یا شما را تنها و با اطلاعاتی بفرستد که به پیشرفت پرونده کمک می‌کند. در دادگاه مدیریت پرونده (case management court) هیچ اعتراف به جرم، تحقیق مقدماتی (preliminary inquiry) یا محاکمه‌ای انجام نمی‌شود. راهنمای ما درباره‌ی آنچه در نخستین جلسه‌ی دادگاه در تورنتو پیش می‌آید آن روز را قدم به قدم توضیح می‌دهد.
3. تعویق ۱۲ هفته‌ای (adjournment). طبق دستورالعمل رویه‌ای (practice direction) که از ۲ ژوئن ۲۰۲۵ در سراسر استان اجرا می‌شود، پرونده‌ای که متهم در آن بازداشت نیست و تا نخستین جلسه، یا ظرف چهار هفته پس از آن، وکیل دارد، معمولاً حدود ۱۲ هفته به تعویق می‌افتد تا وکلا به افشای مدارک دادستان (disclosure) و جلسه‌ی پیش‌دادرسی با دادستان (Crown pre-trial) رسیدگی کنند.
4. پیش‌دادرسی قضایی (judicial pre-trial). دادگاه آن را نشستی میان قاضی، دادستان و وکیل شما توصیف می‌کند که به‌صورت ویدیویی برگزار می‌شود، مگر اینکه دستور دیگری داده شود؛ اگر وکیل ندارید، خودتان در آن شرکت می‌کنید.
5. تعیین تاریخ محاکمه یا تاریخ حل‌وفصل پرونده. اگر برای محاکمه وکیلی گرفته نشده باشد، تاریخ «با وکیل یا بدون وکیل» (with or without counsel) تعیین می‌شود، و دستورالعمل ۱۲ هفته‌ای می‌گوید متهم باید هنگامی که آن تاریخ به‌طور رسمی تعیین می‌شود در دادگاه حاضر باشد.
6. اعتراف به جرم و تعیین مجازات، یا محاکمه. این‌ها جلسه‌هایی هستند که به حضور خود شما نیاز دارند، آن هم حضوری، مگر اینکه دادگاه اجازه‌ی دیگری بدهد.

وقتی معرفی‌نامه ثبت شد، می‌توانید در هر بخشی از رسیدگی از طریق وکیلتان حاضر شوید، جز سه مورد: بخشی که در آن شاهدی شفاهی شهادت می‌دهد، بخشی که در آن اعضای هیئت منصفه انتخاب می‌شوند، و درخواست دستور احضار بازداشت‌شده، یا habeas corpus (بند ۳(a) ماده ۶۵۰٫۰۱). حضور وکیلتان حضور شما حساب می‌شود، مگر اینکه دادگاه دستور دیگری بدهد (بند ۳(b) ماده ۶۵۰٫۰۱). دو محدودیت وجود دارد. اعتراف به جرم فقط در حضور خودتان پذیرفته و مجازات فقط در حضور خودتان اعلام می‌شود، مگر اینکه دادگاه دستور دیگری بدهد (بند ۳(c) ماده ۶۵۰٫۰۱). و دادگاه همیشه می‌تواند دستور حضور شما را بدهد؛ در این صورت می‌تواند به نشانی مندرج در معرفی‌نامه احضاریه (summons) بفرستد یا حکم جلب (warrant) صادر کند تا شما را به دادگاه بیاورند (بند ۴ ماده ۶۵۰٫۰۱).

کدام جلسه‌ها به حضور شما نیاز دارند، و کدام‌ها می‌توانند مجازی باشند؟

دستورالعمل رویه‌ای دادگاه دادگستری انتاریو درباره‌ی نحوه‌ی حضور (mode of appearance)، که از ۳۱ مارس ۲۰۲۵ اجرا می‌شود، روش پیش‌فرض را برای هر نوع جلسه تعیین می‌کند، و مقام قضایی همیشه می‌تواند دستور دیگری بدهد.

برای اعتراف مجازی به جرم، دادگاه می‌تواند با رضایت دادستان و متهم اجازه دهد متهم به‌صورت مجازی حاضر شود، و درخواست کتبی باید دست‌کم سه روز کاری پیش از تاریخ اعتراف ارائه شود. دادگاه عواملی را در نظر می‌گیرد، مانند محل حضور و شرایط شما، هزینه یا دشواری حضور حضوری (دستورالعمل رویه‌ای به کار و نگهداری از فرزند اشاره می‌کند)، مناسب بودن محل، حق شما بر دادرسی منصفانه و علنی، و شدت جرم. این عوامل از ماده ۷۱۵٫۲۳ قانون جزا گرفته شده‌اند.

حضور مجازی در محاکمه یا تحقیق مقدماتی، مگر اینکه قاضی دستور دیگری بدهد، به درخواست کتبی طبق قاعده‌ی ۲٫۴ قواعد کیفری دادگاه (Criminal Rules) نیاز دارد. اگر قرار است محاکمه‌ای برگزار شود، صفحه‌ی ما درباره‌ی انتخاب محاکمه نزد قاضی به‌تنهایی یا با هیئت منصفه توضیح می‌دهد کدام دادگاه به آن رسیدگی خواهد کرد.

این روند در ۱۰ خیابان آرموری تورنتو چگونه است؟

هر شعبه‌ی مدیریت پرونده‌ی بزرگسالان در دادگاه دادگستری انتاریو، ۱۰ خیابان آرموری (10 Armoury Street)، لینک Zoom و شماره‌ی تماس تلفنی مخصوص خودش را دارد که در صفحه‌ی این محل در وبسایت دادگاه فهرست شده است. اطلاعات اتصال برای نخستین جلسه روی سند آزادی شما هم چاپ شده است. اگر رایانه یا تلفن ندارید، می‌توانید حضوری حاضر شوید، یا از یک تلفن عمومی با شماره‌ی رایگان Zoom تماس بگیرید.

صفحه‌ی منابع دادگاهی ما نسخه‌ای از اطلاعات اتصال تورنتو را نگه می‌دارد، اما اگر با صفحه‌ی دادگاه فرق داشته باشد، صفحه‌ی دادگاه ملاک است. درباره‌ی خود ساختمان، شعبه‌ها و برنامه‌ی روزانه، بخوانید در دادگاه تورنتو، ۱۰ خیابان آرموری، چه انتظاری داشته باشید. برای حضور حضوری، راهنمای دولت انتاریو توصیه می‌کند ۳۰ دقیقه زودتر برسید.

دادگاه کی بر حضور خودتان پافشاری می‌کند؟

حرف آخر همیشه با مقام قضایی است. دستورالعمل رویه‌ای به مقام قضایی اجازه می‌دهد به متهم یا وکیل دستور دهد در جلسه‌ی مدیریت پرونده حضوری حاضر شود، «تا اطمینان حاصل شود که حضور معنادار است»، و مقام قضاییِ رئیس جلسه می‌تواند حضور مجازی را پایان دهد و حضور به شکل دیگری را لازم بداند (ماده ۷۱۵٫۲۲۲ قانون جزا، همان‌طور که دستورالعمل اشاره می‌کند). برخی دادگاه‌های کوچک‌ترِ اقماری امکانات فنی لازم برای حضور مجازی را ندارند، پس ممکن است آنجا حتی برای نخستین جلسه حضور حضوری لازم باشد. کسانی که به‌صورت مجازی حاضر می‌شوند باید آیین‌نامه‌ی رفتار در حضور از راه دور (Remote Appearance Code of Conduct) دادگاه را رعایت کنند، و حضور مجازی همچنان یک جلسه‌ی رسمی دادگاه است: راهنمای دولت انتاریو توصیه می‌کند با دوربین روشن حاضر شوید و طوری رفتار کنید که گویی واقعاً در دادگاه حضور دارید.

چه عواملی پاسخ را تغییر می‌دهد؟

• اینکه معرفی‌نامه ثبت شده است یا نه. بدون معرفی‌نامه‌ای که امضا و ثبت شده باشد، حضور وکیل حضور شما حساب نمی‌شود (بندهای ۱ تا ۳ ماده ۶۵۰٫۰۱ قانون جزا).
• نوع جلسه. مدیریت پرونده انعطاف دارد؛ اعتراف به جرم، تعیین مجازات، محاکمه یا تحقیق مقدماتی انعطاف ندارد (بندهای ۳(a) و ۳(c) ماده ۶۵۰٫۰۱؛ دستورالعمل رویه‌ای نحوه‌ی حضور، بخش‌های A(2)، A(4) و A(5)).
• بازداشت. در جلسه‌ی وثیقه، متهم حضوری حاضر می‌شود، مگر اینکه مقام قضایی حضور ویدیویی یا صوتی را اجازه دهد (بند ۲٫۲ ماده ۵۱۵).
• دستور حضور. دادگاه می‌تواند با احضاریه یا حکم جلب دستور دهد حاضر باشید (بند ۴ ماده ۶۵۰٫۰۱)، یا «تا اطمینان حاصل شود که حضور معنادار است» دستور حضور حضوری بدهد.
• نداشتن وکیل برای محاکمه. اگر تاریخ محاکمه «با وکیل یا بدون وکیل» تعیین شود، باید هنگام تعیین رسمی آن حاضر باشید (دستورالعمل رویه‌ای تعویق ۱۲ هفته‌ای).
• زمان طرح اتهام. برای اتهام‌هایی که از ۱ ژوئن ۲۰۲۶ به بعد ثبت شده‌اند، پرونده‌های بزرگسالانی که در بازداشت نیستند نباید بیش از سه جلسه در دادگاه مدیریت پرونده داشته باشند، مگر اینکه مقام قضایی دستور دیگری بدهد (دستورالعمل رویه‌ای زمان‌بندی محاکمه مطابق رأی جوردن (Jordan)، بخش III).
• زبان. طرف دعوا یا شاهدی که زبان رسیدگی را نمی‌فهمد حق دارد مترجم شفاهی (interpreter) داشته باشد (ماده ۱۴ منشور حقوق و آزادی‌های کانادا، Charter).
• شرایط آزادی شما. جلسه‌ی Zoom شرطِ ماندن در محدوده‌ای مشخص یا سپردن گذرنامه‌هایتان را لغو نمی‌کند (بندهای ۴(b) و ۴(f) ماده ۵۱۵ قانون جزا).

آیا می‌توانید با مترجم شفاهی فارسی، حضوری یا از طریق Zoom، در دادگاه حاضر شوید؟

بله. رسیدگی‌های دادگاه در انتاریو به انگلیسی یا فرانسوی است، و وزارت دادستانی کل انتاریو (Ministry of the Attorney General) می‌گوید در پرونده‌های کیفری، مترجم شفاهی دادگاه را برای هر زبانی که لازم باشد فراهم می‌کند. صفحه‌ی مترجم شفاهی این وزارتخانه می‌گوید وکیلتان می‌تواند در نخستین جلسه‌ی دادگاه درخواست مترجم شفاهی کند؛ اگر وکیلتان این کار را نکند و فکر می‌کنید به مترجم نیاز دارید، نخستین باری که به دادگاه می‌روید، این را به‌طور رسمی در جلسه به قاضی یا وکیلتان بگویید تا ثبت شود.

جلسه‌ی Zoom هم استثنا نیست. دستورالعمل نحوه‌ی حضور، «ترتیب دادن ترجمه‌ی شفاهی همزمان مجازی، در صورت نیاز» را در میان کارهایی آورده است که شرکت‌کنندگان باید پیش از جلسه‌ی مجازی انجام دهند. در درخواست مترجم، زبان، کسی که به مترجم نیاز دارد، نوع جلسه، تاریخ و دادگاه ذکر می‌شود، پس زود خبر بدهید، به‌ویژه برای اعتراف به جرم یا محاکمه.

ضامن‌ها (sureties) هم ممکن است به مترجم نیاز داشته باشند و می‌توانند از وکیل بخواهند برایشان درخواست کند. در جلسه‌ی وثیقه، ضامن‌ها می‌توانند حضوری یا ویدیویی، و با اجازه‌ی دادگاه به‌صورت صوتی، حاضر شوند؛ صفحه‌ی ما درباره‌ی تعهدی که ضامن در انتاریو می‌دهد این نقش را توضیح می‌دهد. برای دیدن تصویر کامل‌تر، راهنمای ما برای فارسی‌زبانانی که در منطقه‌ی بزرگ تورنتو متهم شده‌اند را بخوانید.

برای مثال: کارمندی تمام‌وقت با پرونده‌ای در ۱۰ خیابان آرموری

این یک مثال فرضی است، نه یک موکل واقعی و نه نتیجه‌ای که دفتر گرفته است. فرض کنید زنی فارسی‌زبان که مقیم دائم (permanent resident) است، در نورت‌یورک زندگی می‌کند و روزهای کاری هفته سر کار است، در مرکز شهر تورنتو به سرقت (theft) متهم می‌شود و با تعهدنامه (undertaking) آزاد می‌شود و نخستین جلسه‌اش در ۱۰ خیابان آرموری است.

او پیش از آن تاریخ با یک وکیل به فارسی صحبت می‌کند و معرفی‌نامه‌ی وکیل را امضا می‌کند. وکیل از طریق Zoom در نخستین جلسه حاضر می‌شود، پرونده حدود ۱۲ هفته به تعویق می‌افتد، و وکیل بعداً به‌صورت ویدیویی در پیش‌دادرسی قضایی شرکت می‌کند. او برای این جلسه‌ها هیچ روز کاری را از دست نمی‌دهد.

وکیلش توضیح می‌دهد کدام جلسه‌ها فرق دارند. اعتراف به جرم به حضور او نیاز دارد، مگر اینکه دادگاه دستور دیگری بدهد، و به خاطر وضعیت اقامتش، هر اعترافی باید ابتدا از نظر پیامدهای مهاجرتی سنجیده شود. در محاکمه، او باید در زمانی که شاهدان شهادت می‌دهند در دادگاه باشد. او همچنین برای تابستان سفری به دیدار خانواده در خارج از کشور در نظر دارد، پس وکیل پیش از آنکه بلیت بگیرد، تعهدنامه‌اش را همراه او می‌خواند تا ببینند شرطی درباره‌ی سفر دارد یا نه.

مردم درباره‌ی حضور در دادگاه چه اشتباه‌هایی می‌کنند؟

1. این تصور که وکیل بدون معرفی‌نامه می‌تواند به جای شما حاضر شود. این سند باید به امضای هر دوی شما برسد و ثبت شود (بند ۲ ماده ۶۵۰٫۰۱). تا وقتی ثبت نشده است، برنامه بریزید که خودتان حاضر شوید.
2. اختیاری دانستن جلسه‌ی Zoom. حضور مجازی همچنان دادگاه است. اگر ملزم به حضور باشید و حاضر نشوید، دادگاه ممکن است حکم جلب صادر کند، و حاضر نشدن می‌تواند جرمی جداگانه باشد (ماده ۱۴۵ قانون جزا). اگر جلسه‌ای را از دست داده‌اید، بخوانید پس از غیبت در جلسه‌ی دادگاه در انتاریو چه پیش می‌آید.
3. اتصال از داخل خودرو یا محل کار شلوغ. مقام قضایی رئیس جلسه می‌تواند حضور مجازی‌ای را که با آیین‌نامه‌ی رفتار سازگار نیست پایان دهد.
4. چیدن برنامه‌ی سفر در حوالی تاریخ محاکمه. وقتی تاریخ محاکمه تعیین شد، انتظار می‌رود محاکمه برگزار شود. طبق راهنمای دادگاه، درخواست تعویق معمولاً باید دست‌کم ۹۰ روز پیش از محاکمه ابلاغ و ثبت شود و دست‌کم ۶۰ روز پیش از آن به آن رسیدگی شود.
5. مطرح کردن نیاز به مترجم شفاهی در همان روز جلسه. دولت انتاریو می‌خواهد تا جای ممکن زودتر خبر داده شود.
6. گم کردن تاریخ جلسه‌ی بعد. دادگاه آن را در پایان هر جلسه تعیین می‌کند. اگر وکیلتان به جای شما حاضر شده است، تاریخ را بپرسید و اینکه آیا باید خودتان حاضر شوید یا نه.

این هفته چه کارهایی می‌توانید بکنید؟

1. سند آزادی‌تان را پیدا کنید و تاریخ نخستین جلسه، شعبه و اطلاعات Zoom را یادداشت کنید.
2. پیش از آن تاریخ با یک وکیل صحبت کنید و بپرسید آیا معرفی‌نامه‌ی وکیل برای پرونده‌ی شما مناسب است یا نه.
3. تاریخ‌هایی را که نمی‌توانید حضوری حاضر شوید، مانند شیفت‌های کاری یا سفر، به وکیلتان بدهید.
4. تک‌تک شرایط آزادی‌تان را بخوانید، از جمله هر شرطی درباره‌ی سفر یا گذرنامه، و تا وقتی دادگاه آن‌ها را تغییر نداده است رعایتشان کنید.
5. اگر خودتان یا ضامنتان به مترجم شفاهی نیاز دارید، همین حالا به وکیلتان بگویید تا درخواست زود ثبت شود.
6. Zoom را با دوربین روشن، در همان جای آرامی که از آن استفاده خواهید کرد، امتحان کنید.
7. از فهرست کارهای هفته‌ی اول پس از اتهام کیفری در تورنتو استفاده کنید تا بقیه‌ی کارها هم از دستتان در نرود.

پرسش‌های متداول

اگر وکیلم به جای من حاضر شده باشد، چطور تاریخ جلسه‌ی بعد را پیدا کنم؟

اول از وکیلتان بپرسید. دادگاه دادگستری انتاریو همچنین ابزار جست‌وجوی پرونده‌های دادگاه (Court Case Search Tool) را از طریق سامانه‌ی Justice Services Online ارائه می‌کند که به حساب ONe-key سرویس‌انتاریو (ServiceOntario) نیاز دارد و به شما امکان می‌دهد با نام یا شماره‌ی سند اتهام (Information number) تاریخ‌های آینده و نوع جلسه را جست‌وجو کنید. اگر وکیل ندارید، دادگاه می‌گوید با ساختمان دادگاه تماس بگیرید.

آیا وکیلم در پیش‌دادرسی قضایی به حضور من نیاز دارد؟

دادگاه پیش‌دادرسی قضایی را نشستی میان قاضی، دادستان و وکیل شما توصیف می‌کند و می‌گوید اگر وکیل ندارید، خودتان شرکت می‌کنید. وکیلتان باید پیش از جلسه نظر و تصمیم شما را بگیرد و پس از آن به شما گزارش دهد. صفحه‌ی ما درباره‌ی آنچه در پیش‌دادرسی قضایی می‌گذرد این نشست را توضیح می‌دهد.

آیا می‌توانم از بیرون انتاریو در جلسه‌ی دادگاه شرکت کنم؟

اول شرایط آزادی‌تان را بررسی کنید، چون لینک Zoom آن‌ها را تغییر نمی‌دهد. برای اعتراف مجازی به جرم، دستورالعمل رویه‌ای می‌گوید هر شرکت‌کننده‌ای که قصد دارد از بیرون انتاریو حاضر شود، باید به دادگاه اطلاع دهد. برای هر جلسه‌ی دیگری، خیلی پیش از سفر موضوع را با وکیلتان در میان بگذارید.

آیا دادگاه می‌تواند بدون من ادامه دهد؟

در محاکمه، بله. راهنمای دادگاه می‌گوید اگر نمی‌توانید حاضر شوید، باید کسی از طرف شما حاضر شود تا دلیلش را توضیح دهد و تعویق جلسه بخواهد؛ اگر قاضی نپذیرد، ممکن است محاکمه برگزار شود و شما در غیابتان مجرم شناخته شوید.

آیا اعتراف به جرم از طریق ویدیو برای مقیم دائم چیزی را تغییر می‌دهد؟

نحوه‌ی حضور، پیامدهای محکومیت را تغییر نمی‌دهد. طبق قانون مهاجرت و حمایت از پناهندگان (Immigration and Refugee Protection Act)، برخی محکومیت‌ها می‌توانند مقیم دائم را غیرقابل‌پذیرش (inadmissible) کنند (بند ۱(a) ماده ۳۶)، پس پیش از تعیین تاریخ، باید درباره‌ی اعتراف به جرم با دقت تصمیم گرفت. بخوانید اتهام کیفری چگونه می‌تواند بر وضعیت اقامت دائم اثر بگذارد.

دریافت کمک

تاریخ جلسه‌ی بعدی همچنان مسئولیت خود شماست، حتی وقتی وکیلی به جای شما صحبت می‌کند. دفتر حقوقی گامبریانی (Gambriani Law PC) موکلانی را در تورنتو و سراسر منطقه‌ی بزرگ تورنتو، به انگلیسی و فارسی، نمایندگی می‌کند و می‌تواند توضیح دهد کدام جلسه‌هایتان به حضور خودتان نیاز دارد. دفتر ما در ۵۰۰۰ خیابان یانگ، واحد ۱۹۰۱ (Suite 1901, 5000 Yonge Street) در نورت‌یورک، از دوشنبه تا جمعه، ساعت ۹ صبح تا ۵ بعدازظهر باز است و شماره‌ی آن +1 647 970 3370 است.

این صفحه اطلاعات عمومی درباره‌ی آیین دادرسی کیفری انتاریو است، نه مشاوره‌ی حقوقی درباره‌ی پرونده‌ی شما.