بازداشت در آخر هفته یا تعطیلات: وثیقه در تورنتو

آخر هفته یا روز تعطیل، ساعت قانونی را متوقف نمی‌کند. پلیس باید بازداشت‌شده را، اگر مقام قضایی (justice) در دسترس باشد ظرف ۲۴ ساعت و اگر نباشد در اولین فرصت، نزد او ببرد؛ دادگاه دادگستری انتاریو (Ontario Court of Justice) برای همین در آخر هفته‌ها و تعطیلات رسمی دادگاه وثیقه دارد. در تورنتو، وثیقه‌ی بزرگسالان در مرکز منطقه‌ای وثیقه‌ی تورنتو (Toronto Regional Bail Centre)، ۲۲۰۱ خیابان فینچ غربی (2201 Finch Avenue West) رسیدگی می‌شود.

این صفحه به زمان و مکان جلسه می‌پردازد. برای اینکه بدانید درباره‌ی وثیقه چگونه تصمیم گرفته می‌شود، صفحه‌ی اصلی ما درباره‌ی جلسات رسیدگی به وثیقه (bail hearings) در انتاریو را ببینید.

قدم به قدم: پلیس ظرف چه مدتی باید بازداشت‌شده را نزد مقام قضایی ببرد؟

وضعیت	قاعده	قانون جزای کانادا
مقام قضایی ظرف ۲۴ ساعت در دسترس است	بدون تأخیر غیرمعقول، و در هر حال ظرف ۲۴ ساعت از بازداشت	بند ۱(a) ماده ۵۰۳
هیچ مقام قضایی‌ای ظرف ۲۴ ساعت در دسترس نیست	در اولین فرصت ممکن	بند ۱(b) ماده ۵۰۳
نگه داشتن فرد تا جلسه دیگر لازم نیست	پلیس باید او را با اخطاریه‌ی حضور (appearance notice) یا تعهدنامه (undertaking) آزاد کند (در بیشتر جرم‌ها)	بند ۱٫۱ ماده ۵۰۳
جلسه‌ی وثیقه به زمان بیشتری نیاز دارد	مقام قضایی می‌تواند جلسه را به تعویق بیندازد، اما بدون رضایت متهم نه بیش از سه روز کامل	ماده ۵۱۶

راهنمای خود دادگاه دادگستری انتاریو این را صریح می‌گوید: حتی اگر در آخر هفته یا روز تعطیل بازداشت شوید، دادگاه‌های ویژه‌ی وثیقه برای آخر هفته‌ها و تعطیلات رسمی وجود دارد تا جلسه‌ی وثیقه بتواند ظرف ۲۴ ساعت برگزار شود. خود دادگاه نام این دادگاه وثیقه را «دادگاه آخر هفته و تعطیلات رسمی» (WASH court) گذاشته است.

پلیس همیشه فرد را برای جلسه نگه نمی‌دارد. مأمور پلیس باید درباره‌ی آزاد کردن او تصمیم بگیرد و فقط با دلایل معقول می‌تواند از آزادی‌اش خودداری کند، مثلاً لزوم احراز هویت، حفظ مدارک، جلوگیری از جرم دیگر، حمایت از قربانی یا شاهد، یا این باور که فرد در دادگاه حاضر نخواهد شد (بند ۱٫۱ ماده ۴۹۸). حتی پس از تصمیم به نگه داشتن فرد، اگر مأمور قانع شود که بازداشت دیگر لازم نیست، باید او را پیش از جلسه آزاد کند، مگر در جدی‌ترین جرم‌هایی که در ماده ۴۶۹ فهرست شده‌اند (بند ۱٫۱ ماده ۵۰۳).

جلسه‌ی وثیقه‌ی آخر هفته در تورنتو کجا برگزار می‌شود؟

در مرکز منطقه‌ای وثیقه‌ی تورنتو، ۲۲۰۱ خیابان فینچ غربی، تورنتو، M9M 2Y9. وقتی استان در سال ۲۰۲۳ دادگاه‌های کیفری تورنتو را در ۱۰ خیابان آرموری (10 Armoury Street) یکجا کرد، این ساختمان را به‌عنوان مرکز وثیقه برای جلسات وثیقه‌ی بزرگسالان باز نگه داشت، و دادگاه دادگستری انتاریو اعلام کرد که پس از افتتاح کامل دادگاه جدید در همان سال، همه‌ی کارهای وثیقه‌ی بزرگسالان، از جمله پرونده‌های وثیقه‌ی دادگاه WASH، به این مرکز سپرده می‌شود. راهنمای ما درباره‌ی آنچه در مرکز منطقه‌ای وثیقه‌ی تورنتو در انتظار شماست ساختمان، اطلاعات تماس و اتفاقات پس از جلسه را توضیح می‌دهد.

طبق دستورالعمل رویه‌ای (practice direction) دادگاه درباره‌ی شیوه‌های حضور، متهم در نخستین حضور پس از بازداشت به‌صورت تصویری حاضر می‌شود، مگر اینکه دادگاه دستور دیگری بدهد. ضامن‌ها (sureties) می‌توانند حضوری یا تصویری، و با اجازه‌ی رئیس جلسه به‌صورت صوتی، حاضر شوند. این برای خانواده‌ها مهم است: کسی که قرار است ضامن شود، همیشه لازم نیست تا خیابان فینچ برود تا حرفش شنیده شود.

چه کسی	تماس	ساعات اعلام‌شده
وکیل کشیک (duty counsel) وثیقه از سازمان کمک حقوقی انتاریو (Legal Aid Ontario)، طبقه‌ی همکف (1st floor)	416-646-1286، کلید ۱ (انگلیسی) یا ۲ (فرانسوی)، سپس کلید ۲ برای وکیل کشیک وثیقه؛ [email protected]	ساعات کاری دفتر طبق اعلام کمک حقوقی: دوشنبه تا جمعه، ۸:۳۰ صبح تا ۴:۳۰ بعدازظهر
دفتر دادستان (Crown Attorney) در مرکز وثیقه	416-314-3936، [email protected]	اعلام نشده
دفتر دادگاه، ۲۲۰۱ خیابان فینچ غربی	416-314-3962	دوشنبه تا جمعه، ۸:۳۰ صبح تا ۵:۰۰ بعدازظهر؛ باجه از ۹ تا ۱۱ صبح و از ۲ تا ۴ بعدازظهر

صفحه‌ی منابع دادگاهی ما اطلاعات تماس دادگاه‌های تورنتو را یکجا نگه می‌دارد، از جمله اتاق‌های Zoom که برای دادگاه‌های روزهای کاری مرکز وثیقه و دادگاه‌های آخر هفته و تعطیلات رسمی (WASH) آن در اختیار داریم. مشخصات Zoom تغییر می‌کند، پس آن‌ها را با صفحه‌ی همین محل در سایت خود دادگاه مقایسه کنید.

اگر خانواده هنوز وکیل نگرفته باشد، چه کسی کمک می‌کند؟

طبق منشور حقوق و آزادی‌های کانادا (Canadian Charter of Rights and Freedoms)، هر کسی که بازداشت می‌شود حق دارد بی‌درنگ وکیل بگیرد و به او دستور دهد، و باید از این حق آگاه شود (بند (b) ماده ۱۰)، و هر متهمی حق دارد که بدون دلیل موجه از وثیقه‌ی معقول محروم نشود (بند (e) ماده ۱۱). دادگاه دادگستری انتاریو وکیلان کشیک دادگاه وثیقه را وکلای رایگانی معرفی می‌کند که هر روز در دسترس‌اند؛ اگر متهم وکیل نداشته باشد، وکیل کشیک به او مشاوره می‌دهد و در جلسه‌ی وثیقه نمایندگی‌اش می‌کند. متهم می‌تواند به‌جای آن، وکیل خودش را هم داشته باشد.

خانواده پیش از جلسه چه کاری می‌تواند بکند؟

سیاست دادستانی انتاریو در امر وثیقه می‌گوید هر جا ممکن باشد، جلسه باید در نخستین حضور متهم در دادگاه وثیقه برگزار شود و هر تعویقی باید تا حد ضرورت کوتاه باشد. پس آنچه دفاع بتواند سریع نشان دهد اهمیت زیادی پیدا می‌کند. به گفته‌ی دادگاه، وکیل یا وکیل کشیک معمولاً این موارد را ارائه می‌کند:

جزئیات شغل متهم؛
جایی که متهم در مدت آزادی با وثیقه زندگی خواهد کرد؛
اینکه متهم چگونه تاریخ‌های دادگاه را پیگیری خواهد کرد؛
اینکه هر مشکل مواد مخدر یا الکل که با بازداشت ارتباط دارد چگونه رسیدگی خواهد شد؛ و
به دستور خود متهم، یک ضامن پیشنهادی: معمولاً یکی از بستگان یا دوستان مسئولیت‌پذیر.

خانواده می‌تواند با آماده کردن این اطلاعات و فکر کردن دقیق به اینکه چه کسی می‌تواند نظارت کند، کمک کند. پیش از آنکه کسی داوطلب شود، بخوانید ضامن در انتاریو چه تعهدی می‌دهد: این یک تعهد مالی و حقوقی واقعی است. اگر ضامن یا متهم به مترجم نیاز داشته باشد، وکیل می‌تواند درخواست کند؛ وزارت دادستانی کل انتاریو (Ministry of the Attorney General) در پرونده‌های کیفری برای هر زبانی که لازم باشد ترجمه‌ی شفاهی فراهم می‌کند.

در جلسه و پس از آن چه اتفاقی می‌افتد؟

دادستان اعلام می‌کند که با آزادی موافق است یا خواهان بازداشت است. مقام قضایی رئیس جلسه خلاصه‌ی اتهامات مطرح‌شده، هر اتهام دیگر و هر سابقه‌ی کیفری را می‌شنود و سپس تصمیم می‌گیرد که متهم آزاد شود یا نه و با چه شرایطی، و از کم‌محدودیت‌ترین شکل آزادی شروع می‌کند. اگر متهم در بازداشت بماند، می‌توان در دادگاه عالی دادگستری انتاریو (Superior Court of Justice) درخواست بازبینی وثیقه (bail review) داد؛ در تورنتو این دادگاه در ۳۶۱ خیابان یونیورسیتی (361 University Avenue) مستقر است. اگر آزاد شود، متهم باید همه‌ی شرایط را رعایت کند و در تاریخ و مکانی که در دستور آزادی (release order) آمده در دادگاه حاضر شود. برای بیشتر اتهام‌های تورنتو، این جلسه‌ی بعدی در ۱۰ خیابان آرموری است؛ راهنمای ما درباره‌ی نخستین جلسه‌ی دادگاه (first appearance) در تورنتو توضیح می‌دهد آنجا چه می‌گذرد.

چه عواملی پاسخ را تغییر می‌دهد؟

محل بازداشت. وثیقه‌ی تورنتو در ۲۲۰۱ خیابان فینچ غربی رسیدگی می‌شود. اگر پلیس منطقه‌ی یورک یا پلیس منطقه‌ی پیل بازداشت کرده باشد، پرونده به دادگاه همان منطقه می‌رود؛ برای پیل، راهنمای دادگاه برمپتون را ببینید.
نوع اتهام. در جدی‌ترین جرم‌هایی که در ماده ۴۶۹ فهرست شده‌اند، مثل قتل عمد، فقط قاضی دادگاه عالی می‌تواند دستور آزادی بدهد (بند ۱ ماده ۵۲۲)، پس قاضی صلح (justice of the peace) آخر هفته نمی‌تواند.
بار اثبات معکوس (reverse onus). در برخی اتهام‌ها، از جمله جرم کیفرخواستی (indictable offence) که ادعا می‌شود متهم آن را زمانی مرتکب شده که برای جرم کیفرخواستی دیگری آزاد بوده، متهم باید دلیل بیاورد و روشن نشان دهد که برنامه‌ی آزادی خطرها را برطرف می‌کند (بند ۶ ماده ۵۱۵).
شرایط آزادی قبلی. اگر بازداشت به خاطر نقض یک آزادی موجود باشد، آزادی قبلی ممکن است لغو شود و متهم شاید مجبور شود دوباره ثابت کند که آزادی‌اش موجه است (ماده ۵۲۴).
اتهام خانگی. مقام قضایی باید بررسی کند که آیا اتهام شامل خشونت علیه شریک زندگی است یا نه (بند ۳ ماده ۵۱۵)، و شرط عدم تماس (no-contact condition) رایج است. صفحه‌ی ما درباره‌ی اتهام‌های خشونت خانگی در انتاریو توضیح می‌دهد معمولاً پس از آن چه پیش می‌آید.
پیوندهای خارج از کانادا. بازداشت در صورتی می‌تواند موجه باشد که برای اطمینان از حضور متهم در دادگاه لازم باشد (بند ۱۰(a) ماده ۵۱۵)، و مقام قضایی می‌تواند دستور دهد گذرنامه‌ها تحویل داده شوند (بند ۴(f) ماده ۵۱۵). برای متهمی که شهروند کانادا نیست، برنامه‌ی آزادی باید مستقیماً به این موضوع بپردازد.

برای مثال: جلسه‌ی روز شنبه با حضور تصویری ضامن

این یک مثال فرضی است، نه یک موکل واقعی و نه نتیجه‌ای که دفتر گرفته است. فرض کنید مرد جوانی که با پدر و مادرش در ریچموند هیل زندگی می‌کند، دیروقتِ یک شب جمعه در نورت‌یورک بازداشت می‌شود و پلیس او را برای جلسه‌ی وثیقه نگه می‌دارد. صبح شنبه خواهرش با یک وکیل تماس می‌گیرد. وکیل با پدر و مادر به فارسی صحبت می‌کند، توضیح می‌دهد که جلسه در دادگاه وثیقه‌ی آخر هفته و تعطیلات رسمیِ مرکز منطقه‌ای وثیقه‌ی تورنتو برگزار می‌شود، و مطمئن می‌شود که پدر حاضر است ضامن شود.

وکیل جزئیاتی را که دادگاه انتظار دارد جمع می‌کند: شغل پسر، محل زندگی‌اش، اینکه تاریخ‌های دادگاه را چگونه پیگیری خواهد کرد و توانایی پدر در نظارت. پدر با کمک یک مترجم فارسی، از خانه به‌صورت تصویری به جلسه می‌پیوندد و به پرسش‌های مقام قضایی پاسخ می‌دهد، و پسر همان بعدازظهر آزاد می‌شود تا با پدر و مادرش زندگی کند، با شرط عدم تماس و نخستین تاریخ دادگاه در ۱۰ خیابان آرموری. چون پسر مقیم دائم (permanent resident) است، وکیل این را هم یادآوری می‌کند که هر اعتراف به جرمی در آینده باید در برابر پیامدهای مهاجرتی محکومیت سنجیده شود.

خانواده‌ها در بازداشت آخر هفته چه اشتباه‌هایی می‌کنند؟

صبر کردن تا دوشنبه. دادگاه‌های وثیقه در آخر هفته‌ها و تعطیلات رسمی هم تشکیل می‌شوند، پس ممکن است جلسه پیش از آنکه خانواده کاری را سروسامان داده باشد برگزار شود.
معرفی شتاب‌زده‌ی ضامن. کسی که در هول و هراس «بله» می‌گوید، شاید مناسب‌ترین ناظر نباشد، و این نقش در تمام طول پرونده ادامه دارد.
رفتن به دادگاه اشتباه. وثیقه‌ی بزرگسالان در تورنتو در ۲۲۰۱ خیابان فینچ غربی است، نه در ۱۰ خیابان آرموری.
این تصور که یکی از اعضای خانواده می‌تواند برای دادگاه ترجمه کند. اگر متهم یا ضامن به مترجم نیاز دارد، از وکیل یا وکیل کشیک بخواهید مترجم شفاهی دادگاه (court interpreter) درخواست کند؛ وزارت دادستانی کل در پرونده‌های کیفری برای هر زبانی که لازم باشد ترجمه‌ی شفاهی فراهم می‌کند.
تماس با شاکی برای «حل‌وفصل ماجرا». این کار می‌تواند به برنامه‌ی وثیقه آسیب بزند و بعداً ممکن است نقض یک شرط به حساب بیاید.
پذیرفتن شرط‌هایی که هیچ‌کس نمی‌تواند با آن‌ها کنار بیاید. شرطی که نمی‌شود رعایتش کرد به نقض شرط می‌انجامد. تغییر آن در آینده به تغییر توافقی شرایط (consent variation) یا دستور دادگاه نیاز دارد؛ ببینید شرط عدم تماس چگونه تغییر می‌کند.

این هفته چه کارهایی می‌توانید انجام دهید؟

بفهمید فرد کجا نگه داشته می‌شود و کدام نیروی پلیس او را بازداشت کرده است.
هرچه زودتر با یک وکیل تماس بگیرید، یا در دادگاه وثیقه سراغ وکیل کشیک را بگیرید.
جزئیاتی را که دادگاه انتظار دارد جمع کنید: شغل، نشانی، برنامه‌ای برای تاریخ‌های دادگاه و هر برنامه‌ی درمانی.
در خانواده به توافق برسید که چه کسی می‌تواند ضامن شود، و از او بخواهید اول درباره‌ی این نقش بخواند.
اگر متهم یا ضامن به مترجم فارسی یا زبانی دیگر نیاز دارد، به وکیل بگویید.
پس از آزادی، همه‌ی شرط‌ها و تاریخ جلسه‌ی بعدی را یادداشت کنید و دستور آزادی را در جای امنی نگه دارید.

پرسش‌های متداول

آیا خانواده می‌تواند در جلسه‌ی وثیقه‌ی آخر هفته حاضر شود؟

طبق دستورالعمل دادگاه درباره‌ی شیوه‌ی حضور، ضامن می‌تواند حضوری یا تصویری، و با اجازه‌ی رئیس جلسه به‌صورت صوتی، حاضر شود. از وکیل بپرسید جلسه چگونه برگزار می‌شود و ضامن چگونه باید به آن بپیوندد.

آیا وکیل کشیک در آخر هفته در دسترس است؟

دادگاه دادگستری انتاریو می‌گوید وکیلان کشیک هر روز در دادگاه وثیقه در دسترس‌اند. سازمان کمک حقوقی ساعات کاری دفتر خود در مرکز وثیقه را روزهای کاری، ۸:۳۰ صبح تا ۴:۳۰ بعدازظهر، اعلام کرده است.

جلسه تا چه مدت می‌تواند به تعویق بیفتد؟

مقام قضایی می‌تواند جلسه‌ی وثیقه را به تعویق بیندازد، اما بدون رضایت متهم نه بیش از سه روز کامل (ماده ۵۱۶). سیاست دادستانی می‌گوید تعویق‌ها باید تا حد ضرورت کوتاه باشند.

اگر با وثیقه موافقت نشود چه؟

دستور بازداشت (detention order) را قاضی دادگاه عالی می‌تواند طبق ماده ۵۲۰ بازبینی کند. صفحه‌ی اصلی ما درباره‌ی جلسات رسیدگی به وثیقه در انتاریو معیارهایی را که دادگاه به کار می‌برد توضیح می‌دهد.

آیا متهم باید گذرنامه‌اش را تحویل دهد؟

فقط اگر در دستور آزادی آمده باشد. مقام قضایی می‌تواند به متهم دستور دهد همه‌ی گذرنامه‌هایش را تحویل دهد (بند ۴(f) ماده ۵۱۵)، و این برای هر کسی که برنامه‌ی سفر به خارج دارد مهم است، از جمله سفر برای دیدار با خانواده در ایران.

آیا می‌توانیم با وکیل به فارسی صحبت کنیم؟

بله. دفتر حقوقی گامبریانی (Gambriani Law PC) به انگلیسی و فارسی کار می‌کند، پس خانواده‌ها می‌توانند برنامه را به فارسی مرور کنند. راهنمای ما برای فارسی‌زبانانی که در منطقه‌ی بزرگ تورنتو متهم شده‌اند بقیه‌ی روند را توضیح می‌دهد.

دریافت کمک

دفتر حقوقی گامبریانی در نورت‌یورک، تورنتو و سراسر منطقه‌ی بزرگ تورنتو، به انگلیسی و فارسی، جلسات وثیقه را برای موکلان و خانواده‌هایشان بر عهده می‌گیرد. می‌توانید از طریق تلفن، واتساپ یا فرم تماس با دفتر در ارتباط باشید.

این صفحه اطلاعات عمومی درباره‌ی روند وثیقه در انتاریو است، نه مشاوره‌ی حقوقی درباره‌ی یک بازداشت مشخص.

منابع

صفحه‌های رسمی که در ۴ اکتبر ۲۰۲۶ خوانده شدند (به انگلیسی):

بازداشت در آخر هفته یا روز تعطیل در تورنتو: جلسه‌ی وثیقه کی برگزار می‌شود؟